Το 2010, μέσα στην πιο βίαιη οικονομική κρίση της μεταπολίτευσης, η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου προχώρησε σε μια κορυφαία κοινωνική μεταρρύθμιση: τον Νόμο Κατσέλη. Για πρώτη φορά το ελληνικό κράτος αναγνώριζε ότι ο πολίτης σε αδυναμία πληρωμής δεν είναι παραβάτης· είναι θύμα της συγκυρίας και έχει ανάγκη θεσμικής προστασίας.
📍Ο νόμος διαμόρφωσε
ένα πλαίσιο ρύθμισης χρεών με κοινωνικά κριτήρια και, κυρίως, έθεσε σαφές φρένο
στους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας. Η κατοικία αντιμετωπίστηκε ως ανθρώπινο
δικαίωμα και όχι ως προϊόν προς εκμετάλλευση.
Ήταν μια πρωτοβουλία του
Παπανδρέου που έσωσε δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά.
📍Από εκείνο το
σημείο, όμως, ξεκίνησε μια μακρά περίοδος αποδόμησης.
Η πρώτη ρωγμή: Σαμαράς –
Βενιζέλος (2013–2014)
📍Η συγκυβέρνηση
ΝΔ–ΠΑΣΟΚ ,έκανε την πρώτη δραστική αλλοίωση του νόμου.
Επέβαλε αυστηρά κριτήρια
ένταξης, περιόρισε τη δικαστική προστασία και άφησε εκτός μεγάλο μέρος της
μεσαίας τάξης.
Ήταν η αρχή της επιστροφής στην
εποχή που οι τράπεζες αποκτούσαν ξανά τον έλεγχο.
Η εγκληματική τομή: ΣΥΡΙΖΑ
(2016–2018)
📍Ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέχθηκε
με σύνθημα την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Όμως η πραγματικότητα ήταν το
ακριβώς αντίθετο.
🟥Ο ΣΥΡΙΖΑ:
– Κατάργησε τον προστατευτικό
πυρήνα του Νόμου Κατσέλη.
– Μείωσε περαιτέρω τις
προϋποθέσεις υπαγωγής, αφήνοντας χιλιάδες εκτός.
– Εισήγαγε και καθιέρωσε τους
ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, επιτρέποντας στις τράπεζες να κινηθούν ταχύτερα.
– Νομοθέτησε το πλαίσιο για την
πώληση κόκκινων δανείων σε funds, χωρίς το δικαίωμα του δανειολήπτη να αγοράσει
το δάνειό του στην ίδια χαμηλή τιμή.
📌Με αυτή την
επιλογή, άνοιξε ο δρόμος για την πιο άγρια αγορά χρέους που γνώρισε ποτέ η
χώρα.
Η οριστική κατεδάφιση:
Κυβέρνηση Μητσοτάκη (2019–2023)
🟥Ό,τι απέμεινε από
το 2010 ξηλώθηκε πλήρως.
🟦Η κυβέρνηση
Μητσοτάκη:
– Κατήργησε οριστικά την
προστασία της πρώτης κατοικίας.
– Θωράκισε θεσμικά τα funds,
δίνοντάς τους υπερεξουσίες.
– Θέσπισε τον νέο πτωχευτικό
κώδικα: πρώτη φορά στην Ελλάδα ακόμη και φυσικά πρόσωπα μπορούν να οδηγηθούν σε
πτώχευση και απώλεια πρώτης κατοικίας.
– Εφάρμοσε διαδικασίες
fast-track για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
– Άφησε τον πολίτη χωρίς καμία
ασπίδα απέναντι σε τράπεζες και servicers.
📍Αυτή η περίοδος δεν
ήταν απλώς μεταρρύθμιση. Ήταν ολική μετατόπιση εξουσίας: από τον πολίτη προς το
τραπεζικό σύστημα και τα funds.
2025: Η χώρα στο έλεος των
funds
⬛️Σήμερα, οι συνέπειες είναι μπροστά μας:
• Δάνεια που αγοράστηκαν από
funds στο 5% της αξίας τους διεκδικούνται από τον οφειλέτη στο 100%.
• Πλειστηριασμοί γίνονται για
χρέη 20.000–30.000 ευρώ.
• Οικογένειες με παιδιά μένουν
κυριολεκτικά στον δρόμο.
• Η μικροϊδιοκτησία .το θεμέλιο
της ελληνικής κοινωνίας, απογυμνώνεται.
• Η περιουσία δεκαετιών
καταλήγει σε funds με έδρα το Λουξεμβούργο ή το Ντέλαγουερ.
• Η πολιτεία λειτουργεί σαν
διαχειριστής εκκαθάρισης, όχι σαν προστάτης της κοινωνίας.
⬛️Από το 2010 ως σήμερα, η Ελλάδα πέρασε από το
δικαίωμα στην κατοικία στη θεσμοθετημένη εκποίηση.
Το συμπέρασμα
📍Η πρωτοβουλία
Παπανδρέου το 2010 ήταν το μοναδικό συνεκτικό κοινωνικό ανάχωμα της κρίσης.
Οι αλλαγές που ακολούθησαν ,από
Σαμαρά, ΣΥΡΙΖΑ και Μητσοτάκη, το ξήλωσαν βίαια και μεθοδικά.
Κι έτσι, το 2025, η πρώτη
κατοικία δεν προστατεύεται.
Ο Έλληνας δεν προστατεύεται.
Μόνο τα funds προστατεύονται.
Αν κάτι πρέπει να ξαναχτιστεί
σε αυτή τη χώρα, είναι η κοινωνική δικαιοσύνη
και η αυτονόητη αρχή ότι η πρώτη κατοικία δεν είναι εμπόρευμα, αλλά
δικαίωμα.