Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην επιβολή ενιαίου δασμού 3 ευρώ για τα μικρά δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας έως 150 ευρώ που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά, με την εφαρμογή του μέτρου να ξεκινά την 1η Ιουλίου 2026.
Η απόφαση έρχεται ως απάντηση στη ραγδαία διείσδυση πλατφορμών χαμηλού κόστους, όπως η Temu και η Shein, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν κατακλύσει την ΕΕ με προϊόντα μικρής αξίας, πιέζοντας τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και επιβαρύνοντας το τελωνειακό σύστημα.
Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, υποστήριξε ότι η έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου απαιτεί νέους κανόνες προσαρμοσμένους στη σημερινή πραγματικότητα, τονίζοντας πως η επιβολή δασμών στα μικρά δέματα είναι κρίσιμο εργαλείο για τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στα σύνορα της Ένωσης.
Βασική λεπτομέρεια είναι ότι η επιβάρυνση θα υπολογίζεται ανά αποστολή και όχι ανά προϊόν. Με άλλα λόγια, αν ένας καταναλωτής παραγγείλει περισσότερα αντικείμενα που φτάνουν συγκεντρωμένα σε ένα πακέτο, θα πληρώνει μία φορά τα 3 ευρώ. Αν όμως τα ίδια προϊόντα καταφθάσουν σε ξεχωριστά δέματα, το τέλος θα επιβάλλεται σε κάθε αποστολή ξεχωριστά.
Η κίνηση αυτή συνδέεται άμεσα με τον εκρηκτικό όγκο τέτοιων εισαγωγών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2024 έφταναν στην ΕΕ κατά μέσο όρο 12 εκατομμύρια δέματα την ημέρα με προϊόντα αξίας κάτω των 150 ευρώ, με τον συνολικό κύκλο αυτών των ροών να εκτιμάται στα 4,6 δισ. ευρώ. Το μέγεθος αυτό αποτελεί έντονη άνοδο σε σύγκριση με το 2023, όταν υπολογιζόταν στα 2,3 δισ. ευρώ, αλλά και με το 2022, όταν ανερχόταν στα 1,4 δισ. ευρώ.
Μέχρι σήμερα, τα δέματα χαμηλής αξίας κάτω από το όριο των 150 ευρώ απαλλάσσονταν από τελωνειακούς δασμούς, κάτι που στις Βρυξέλλες θεωρούν ότι ευνοεί αθέμιτα τους πωλητές εκτός ΕΕ.
Η Ένωση υποστηρίζει επίσης ότι το καθεστώς αυτό εντείνει κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των καταναλωτών, ανοίγει παράθυρα σε φαινόμενα απάτης και προκαλεί πρόσθετες περιβαλλοντικές πιέσεις λόγω του τεράστιου όγκου μεταφορών.
Γι’ αυτό και έχει ήδη αποφασιστεί η κατάργηση της απαλλαγής, με το νέο τέλος να λειτουργεί ως μεταβατικό βήμα μέχρι να διαμορφωθεί ένα μόνιμο πλαίσιο.
Ο δασμός θα εφαρμόζεται σε μικρές αποστολές που εισέρχονται στην ΕΕ όταν οι πωλητές εκτός Ένωσης είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο σύστημα εισαγωγών IOSS για σκοπούς ΦΠΑ.
Δεδομένου ότι το IOSS καλύπτει περίπου το 93% των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς την ΕΕ, εκτιμάται πως η συντριπτική πλειονότητα των εισαγόμενων μικρών δεμάτων θα εντάσσεται αυτομάτως στο νέο καθεστώς.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επανεξετάζει σε τακτική βάση αν το μέτρο πρέπει να επεκταθεί και σε αποστολές από πωλητές που δεν είναι εγγεγραμμένοι στο IOSS.
Τέλος, οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι η συγκεκριμένη επιβάρυνση δεν ταυτίζεται με το «τέλος διεκπεραίωσης» που συζητείται στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης των τελωνείων και του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, καθώς πρόκειται για διαφορετικό εργαλείο και διαφορετική διαδικασία.