Η Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ) τιμά την 83η Επέτειο ίδρυσης της ΕΠΟΝ (Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νεολαίας).
Η ΕΠΟΝ ιδρύθηκε
την 23η Φλεβάρη του 1943 και συσπείρωσε τη συντριπτική πλειοψηφία της νεολαίας
μας στον αγώνα ενάντια στο ναζί κατακτητή, γράφοντας σελίδες άφθαστου ηρωισμού,
πλάι στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, στον απελευθερωτικό αγώνα του λαού μας, και στη
συνέχεια με τον ΔΣΕ στον Εμφύλιο, παλεύοντας για μια Ελλάδα του λαού της.
Η ΕΠΟΝ ιδρύθηκε με πρωτοβουλία της θρυλικής ΟΚΝΕ
(Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας), μετά από απόφαση του ΚΚΕ στην 2η
Πανελλαδική Συνδιάσκεψή του το Δεκέμβρη 1942. Στην ιδρυτική σύσκεψη συμμετείχαν
10 νεολαιίστικες οργανώσεις και στις γραμμές της συσπειρώθηκαν πάνω από 600.000
νέοι και νέες της πατρίδας μας. Με την πολύπλευρη δράση τους, ένοπλη και
κοινωνική, προσέφεραν πολύτιμη βοήθεια για την σωτηρία του λαού μας
και την απελευθέρωση, παλεύοντας μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ -ΕΛΑΣ.
Το ΚΚΕ και η νεολαία του η ΟΚΝΕ υπήρξαν η ψυχή, ο
καθοδηγητής και ο κύριος αιμοδότης αυτού του μεγάλου αγώνα του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ
και της ΕΠΟΝ.
Οι νεολαίοι αγωνιστές της ΕΠΟΝ, δεν δίστασαν να μπουν
στον αγώνα για αυτό που σε κάποιους εκείνα τα χρόνια έμοιαζε παράτολμο και αδύνατο.
Νέοι και νέες μπήκαν στον αγώνα και πρόσφεραν με κάθε τρόπο, με το χωνί, με τις προκηρύξεις και τον
παράνομο Τύπο, αλλά και με το όπλο στο χέρι. Πρώτοι στη μάχη για την επιβίωση
του λαού, πρώτοι στη μόρφωση, στον πολιτισμό, στον αθλητισμό, ενάντια στα
πρότυπα του συμβιβασμού που καλλιεργούσαν στη νεολαία.
Χιλιάδες νεολαίοι συμμετείχαν και πάλεψαν με το όπλο στο
χέρι, την περίοδο του Εμφυλίου, με τον ηρωικό Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Η
νεολαία αποτελούσε το 80% της δύναμης
του ΔΣΕ. Πάλεψε ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση των Αγγλο-αμερικάνων και
την ένοπλη δράση του αστικού κράτους κατά του λαϊκο- απελευθερωτικού κινήματος,
μετά την απελευθέρωση. Πάλεψε για μια
Ελλάδα ελεύθερη, χωρίς αφεντικά και εκμετάλλευση, με την εργατική τάξη και τα
άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα να κάνουν κουμάντο για την ευημερία του λαού.
Η ΕΠΟΝ δρούσε για την υπεράσπιση του συνόλου της ζωής της
νεολαίας, ενιαία με το κύριο μέτωπο, με
την ένοπλη πάλη για την απελευθέρωση .
Οι νέοι ΕΠΟΝίτες έδιναν καθημερινά έναν ακόμα αγώνα, για την κατάκτηση της γνώσης, το χτύπημα του
αναλφαβητισμού, τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων μαχητών. Το σύνθημά
τους έμεινε στην Ιστορία και μας εμπνέει σήμερα: «Πολεμάμε και τραγουδάμε,
πολεμάμε και μαθαίνουμε».
Ο ΕΠΟΝίτης και η ΕΠΟΝίτισσα, έχοντας το βλέμμα καρφωμένο
σε ένα καλύτερο αύριο, πάλευαν σε πολύ δύσκολες συνθήκες, ζώντας όμως ολόπλευρα
την ομορφιά του ανυποχώρητου αγώνα, της ανυπότακτης ζωής. Τα έδιναν όλα στην
αντάρτικη δράση, στη διαφώτιση και την ενημέρωση, στην ανύψωση του ηθικού του
λαού και ταυτόχρονα τραγουδούσαν, συνέθεταν, δημιουργούσαν, μορφώνονταν,
αθλούνταν, πήγαιναν εκδρομές, ζούσαν πολύπλευρα, είχαν τις νεανικές τους
ανησυχίες.
Λειτούργησαν δύο παιδαγωγικά φροντιστήρια, ένα στη
Θεσσαλία και ένα στο Καρπενήσι, και έβγαλαν 200 δασκάλους που αναπλήρωσαν τα
κενά. Στην Ελεύθερη Ελλάδα λειτούργησε το 80% περίπου των Δημοτικών Σχολείων
που στελεχώθηκαν από παλιούς δασκάλους, αλλά και από 200 ΕΠΟΝίτες, που
αποφοίτησαν απ' τα παιδαγωγικά φροντιστήρια, στα οποία δίδαξαν διαπρεπείς
εκπαιδευτικοί.
Παράλληλα, γράφτηκαν σχολικά βιβλία με σύγχρονο
προοδευτικό πνεύμα. Δύο αναγνωστικά για το Δημοτικό, το ένα με τίτλο «Τ'
αετόπουλα» για τη Γ` και Δ` τάξη και τ' άλλο με τίτλο «Ελεύθερη Ελλάδα» για την
Ε` και ΣΤ` τάξη. Τα βιβλία αυτά τυπώθηκαν σε 100.000 αντίτυπα και
μοιράστηκαν, για πρώτη φορά στην ιστορία
του ελληνικού κράτους, δωρεάν σ' όλους
τους μαθητές της Ελεύθερης Ελλάδας. Παντού ιδρύθηκαν και λειτουργούσαν σχολεία
αναλφάβητων. Επίσης, παρά την απαγόρευση της κυβέρνησης Ράλλη και των
κατακτητών, η οργάνωση της ΕΠΟΝ Σπουδάζουσας με τις κινητοποιήσεις των φοιτητών
πέτυχε ν' ανοίξει το Πανεπιστήμιο και να οργανωθούν τα πρώτα μαθήματα.
Ένα βασικό δίδαγμα, από αυτή την περίοδο, προκύπτει από
την αυτοδιάλυση της ΟΚΝΕ. Στην ιδρυτική σύσκεψη της ΕΠΟΝ αποφασίστηκε η
αυτοδιάλυση όλων των οργανώσεων που συμμετείχαν σε αυτήν. Έτσι η ίδρυση της
ΕΠΟΝ συνδέθηκε με την αρνητική απόφαση αυτοδιάλυσης της ΟΚΝΕ, η οποία σταμάτησε
την αυτοτελή της δράση μετά από 21 χρόνια ηρωικής πορείας. Τα μέλη της συνέχισαν
να γράφουν λαμπρές σελίδες στην Ιστορία της ταξικής πάλης της χώρας μας μέσα
από τις γραμμές της ΕΠΟΝ, αποτελώντας την καρδιά των μεγάλων μαχών που έδωσαν
οι χιλιάδες ΕΠΟΝίτες.
Η ιστορία όμως του εργατικού και του κομμουνιστικού
κινήματος επιβεβαιώνει την αναγκαιότητα αυτοτελούς ύπαρξης και δράσης
Κομμουνιστικού Κόμματος και της νεολαίας του της Κομμουνιστικής Νεολαίας.
Η δράση μιας επαναστατικής οργάνωσης νεολαίας, που να
διαπαιδαγωγεί τη νεολαία με τα ιδανικά και τις αξίες του Κομμουνιστικού Κόμματος,
της ταξικής πάλης, στο στόχο του σοσιαλισμού - κομμουνισμού, είναι
αναντικατάστατη. Και ήταν αναντικατάστατη και για την οργάνωση του
εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, για την οργάνωση της πάλης για τα δικαιώματα και
τις ανάγκες της νεολαίας της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων.
Έτσι το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ το 1968 αποφάσισε την ίδρυση
της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας και αποκαταστάθηκε αυτό που είχε χαθεί τα
προηγούμενα χρόνια, δηλαδή η ανάγκη να υπάρχει οργάνωση Νεολαίας του
Κόμματος, που καθοδηγείται ολόπλευρα από
το ΚΚΕ και παλεύει για την επαναστατική ανατροπή.
Η νεολαία της ΕΠΟΝ έγραψε λαμπρές σελίδες ιστορίας
εμπνεόμενη από τις ίδιες Αξίες και Αρχές όλων των αγωνιστών του εργατικού
λαϊκού κινήματος της πατρίδας μας και
πρωταρχικά των κομμουνιστών.
Είναι οι Αξίες και Αρχές των 200 ηρώων κομμουνιστών
πατριωτών που περήφανοι πορεύτηκαν στον τόπο της εκτέλεσής τους, το Σκοπευτήριο
της Καισαριανής, όπως δείχνουν και οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που είδαν το
φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες. Είναι φωτογραφικά ντοκουμέντα που
ανήκουν στον ηρωικό λαό μας, που απελευθέρωσε την Ελλάδα με επικεφαλής το
ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ. Αυτά τα ντοκουμέντα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο του
ΕΑΜ Καισαριανής, στο Δήμο Χαϊδαρίου και βεβαίως στο τιμημένο ΚΚΕ, καθώς στελέχη και μέλη του ήταν οι 200 ήρωες
για να διδάσκουν και να εμπνέουν τις νεότερες γενιές της πατρίδας μας.
Η ΕΠΟΝ με τη δράση και τον αγώνα της ενέπνευσε και δίδαξε
στη νεολαία της πατρίδας μας να αντιμετωπίσει ατρόμητη τον φασισμό και την
κατοχική εγκληματική βία, να αγωνίζεται διεκδικώντας όλα τα δικαιώματα της
νεολαίας, τη δημιουργική ζωή που της αξίζει. Αυτά τα ιδανικά και οράματα,
σήμερα αποκτούν ιδιαίτερη αξία και επικαιρότητα καθώς οι ιμπεριαλιστικοί
ανταγωνισμοί οξύνονται και οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι φουντώνουν για τον έλεγχο και το μοίρασμα αγορών και
ενεργειακών πηγών, για τους δρόμους μεταφοράς εμπορευμάτων. Ο κίνδυνος για
γενίκευση των ιμπεριαλιστικών πολέμων μεγαλώνει.
Μεγαλώνει και η κοινωνική ανισότητα. Οι επιχειρηματίες,
οι κυβερνήσεις και το κράτος τους τσακίζουν τα δικαιώματα της νεολαίας στη
μόρφωση, όπως δείχνουν το νομοσχέδιο για το εθνικό απολυτήριο, η ιδιωτικοποίηση
της ανώτατης εκπαίδευσης, η αλληλοδιαπλοκή των μεγαλοεπιχειρηματιών με τα ΑΕΙ
για να οργανώνουν προγράμματα σπουδών και έρευνες σύμφωνα με τις ανάγκες που
υπαγορεύουν τα κέρδη του μεγάλου κεφαλαίου και όχι η ικανοποίηση των λαϊκών
αναγκών.
Η δράση της ΕΠΟΝ διδάσκει και δείχνει το δρόμο του αγώνα
για την ικανοποίηση των αναγκών της νεολαίας.
Η υπεράσπιση της αληθινής Ιστορίας του λαϊκού
απελευθερωτικού κινήματος, η διατήρηση της ιστορικής μνήμης είναι παράγοντες οργάνωσης της εργατικής
λαϊκής πάλης σήμερα. Γι΄ αυτό
συνεχίζουμε τον αγώνα για την αναστήλωση και ανακαίνιση του Σπιτιού της ΕΠΟΝ
εκεί όπου ιδρύθηκε. Για την εγκατάλειψη του οποίου έχουν ευθύνες όλες οι
κυβερνήσεις και η σημερινή, καθώς και όλες οι δημοτικές αρχές της Αθήνας οι
προηγούμενες και η σημερινή. Ψάχνουν τάχα να ιδρύσουν μουσείο Εθνικής
Αντίστασης για τις φωτογραφίες των 200 εκτελεσμένων Κομμουνιστών, όταν τέτοια
μουσεία υπάρχουν, όπως το μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης στην Καισαριανή, αλλά και
το Σπίτι της ΕΠΟΝ. Έχουν τεράστια ευθύνη αφού δεν κάνουν καμία ενέργεια για τη
διατήρησή του, για να λειτουργήσει ως μνημείο-μουσείο, επισκέψιμο από το λαό και
τη νεολαία.
Η ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ τιμά το μεγαλειώδες έργο και την προσφορά
της ΕΠΟΝ στην ελληνική νεολαία και για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον
φασιστικό ζυγό. Τιμάμε την πολύπλευρη προσφορά της στη διαπαιδαγώγηση της
ελληνικής νεολαίας με τις αξίες του αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον. Τιμάμε και
διδασκόμαστε από τις ακριβές παρακαταθήκες που μας άφησε και συνεχίζουμε τον
αγώνα μέχρι εκπληρωθούν τα ιδανικά και τα οράματα για τα οποία πάλεψε η θρυλική
ΕΠΟΝ, ...για να πάρουν τα όνειρα εκδίκηση»,
όπως λέει κι ο ποιητής...
Η ΔΙΟΙΚΟΥΣΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ