Κωνσταντίνος Σαββόπουλος
Ρίγη συγκίνησης στους αριστερούς, προοδευτικούς και δημοκρατικούς πολίτες έχουν προκαλέσει οι φωτογραφίες που απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές της διαδρομής των κομμουνιστών αγωνιστών, την Πρωτομαγιά του 1944, προς τον τοίχο της Καισαριανής και, συνάμα, προς το φως της αιωνιότητας.
Τα ντοκουμέντα ήρθαν στο φως της δημοσιότητας μέσα από
μια ιστοσελίδα δημοπρασιών και αποτελούν υλικό ανεκτίμητης ιστορικής αξίας για
τους ερευνητές των θηριωδιών του ναζισμού.
Το παράστημα των αγωνιστών, οι υψωμένες γροθιές, τα
μισάνοιχτα χείλη από το –πιθανότατα– τελευταίο τραγούδι στον δρόμο προς τον
θάνατο συνθέτουν την εικόνα του γνήσιου, ανιδιοτελούς πατριωτισμού.
Δημιουργούν εκείνη την πυξίδα που δείχνει έναν δρόμο
αντίθετο από αυτόν που χαράσσουν οι «έμποροι του πατριωτισμού» ή από εκείνον
στον οποίο συναγωνίζεται η πτέρυγα ΛΑΟΣ της κυβέρνησης –με την ανοχή του
Μαξίμου– τους εγχώριους «τραμπίσκους», τους πολέμιους των προσφύγων ή τους
αρνητές του διαλόγου με την Τουρκία.
Το οπτικό αυτό υλικό κινητοποιεί τα νερά στο προοδευτικό
και δημοκρατικό φάσμα, με τους φορείς του (κόμματα, δήμους, Συλλόγους
Εργαζομένων, ιστορικούς, ερευνητές) να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να
εγείρουν διεκδικήσεις.
Ένα αίτημα που ενώνει τον δημοκρατικό χώρο
Το αίτημα να αποκτήσει η ελληνική Πολιτεία αυτές τις
φωτογραφίες, να πιστοποιηθεί η γνησιότητά τους και να κατατεθούν σε επίσημο
αρχειακό φορέα –καθώς δεν αποτελούν εμπόρευμα– ενώνει τον δημοκρατικό χώρο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι
ταυτοποιήσεις προσώπων που όντως εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο, γεγονός που
ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι οι φωτογραφίες είναι αυθεντικές.
Η σιωπή της κυβέρνησης
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα παρέμβει το Υπουργείο
Πολιτισμού, ώστε οι φωτογραφίες να αποσυρθούν από την πλατφόρμα ηλεκτρονικού
πλειστηριασμού και να πραγματοποιηθούν τα παραπάνω βήματα. Μέχρι χθες το βράδυ,
από την κυβέρνηση δεν υπήρχε καμία ανακοίνωση, διαρροή ή επίσημη τοποθέτηση.
Ο πρωθυπουργός, στο καθιερωμένο σημείωμά του στο
Facebook, δεν προέβη σε καμία αναφορά, το ΥΠΠΟ σίγησε, ενώ και οι λογαριασμοί
στα κοινωνικά δίκτυα υπουργών και βουλευτών της Ν.Δ. αναρτούσαν ή κοινοποιούσαν
άλλα θέματα.
Επιλεκτικές ευαισθησίες σε ΜΜΕ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, εντούτοις, παρουσιάζει και η στάση
ιστοσελίδων που αναπαράγουν τις θέσεις της κυβέρνησης ή δεν διακρίνονται για
κριτική διάθεση απέναντι στις γαλάζιες πολιτικές και πρωτοβουλίες.
Το liberal.gr απέφυγε κάθε σχετική δημοσίευση, αλλά
αποδείχθηκε αρκετά «ευρύχωρο» για να φιλοξενήσει κείμενο του Σάκη Μουμτζή με
τίτλο «Τα σημερινά ορφανά του Στάλιν και η συμφωνία της Βάρκιζας», με αφορμή
–όπως εξηγεί ο αρθρογράφος– «τα δάκρυα που χύνουν κάθε χρόνο τέτοιες μέρες οι
σύγχρονοι αριστεροί, οι οποίοι δεν έζησαν εκείνα τα τραγικά γεγονότα, τόσο για
τη συμφωνία της Βάρκιζας όσο και για τη στρατιωτική και, κυρίως, ηθική ήττα του
ΚΚΕ στη μάχη των Αθηνών».
Παράλληλα, η ιστοσελίδα του ΣΚΑΪ δημοσίευσε ένα
ενδιαφέρον κείμενο για τις αντιδράσεις που προκαλεί η πώληση T-shirt στα
περίπτερα των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Μιλάνου, με τυπωμένη την αφίσα
των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου του 1936.
Παρόλα αυτά, μέχρι χθες το βράδυ δεν εντοπίζονταν στην
ειδησεογραφία της ιστοσελίδας του Ομίλου οι αποκαλύψεις για το συγκεκριμένο
υλικό ούτε τα αιτήματα, έστω, των πολιτικών αρχηγών της Αριστεράς.
Αναπαρήχθη μόνο η επιστολή του Αλέξη Τσίπρα προς τον
πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, χωρίς να εξηγείται το πλαίσιο μέσα στο
οποίο αναπτύχθηκε αυτή η πρωτοβουλία.
Η δημοσίευση αυτών των φωτογραφιών, με το ασήκωτο
ιστορικό, πολιτικό, πατριωτικό και συναισθηματικό φορτίο τους, δεν προκαλεί
μόνο πολιτική αμηχανία και –ενδεχομένως– ένοχες σιωπές.
Τορπιλίζει τους σχεδιασμούς διαφόρων δυνάμεων, κύκλων ή
μεμονωμένων παραγόντων που επιχειρούν να αναθεωρήσουν την Ιστορία, να πλασάρουν
τη θεωρία των δύο άκρων, να αποδυναμώσουν την παρακαταθήκη της Εθνικής
Αντίστασης ή να απλώσουν το σκοτεινό πέπλο της λήθης πάνω σε αυτές τις ηρωικές
πράξεις.
Πανικός στους νοσταλγούς του ναζισμού
Η αξία του περιεχομένου αυτής της αποκάλυψης αποτυπώνεται
και στον πανικό που κατέλαβε τους νοσταλγούς του Χίτλερ και του Τσολάκογλου.
Σύμφωνα με καταγγελία του Δήμου Καισαριανής, λίγες ώρες
μετά τη δημοσίευση των ιστορικών φωτογραφιών «προκλήθηκαν υλικές φθορές στο
Μνημείο των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, στη μοναδική μαρμάρινη πλάκα που
ανέφερε το γεγονός της εκτέλεσης την Πρωτομαγιά του 1944».
Το ηθικό και
αγωνιστικό φως που αποτυπώνουν αυτές οι φωτογραφίες, από εκείνη την ηλιόλουστη
Πρωτομαγιά της θυσίας των 200 κομμουνιστών, θα νικήσει ξανά τα σκοτάδια των
υπονόμων από όπου επιχειρούν να ξεπηδήσουν τα φίδια του ναζισμού.