Ο αεροπορικός πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν διευρύνθηκε δραματικά τη Δευτέρα, χωρίς να διαφαίνεται άμεσο τέλος.
Η επίθεση κατά του Ιράν έχει βυθίσει ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου σε πολεμική κατάσταση, προκαλώντας χάος στις διεθνείς αερομεταφορές και διακόπτοντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ – από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου – με αποτέλεσμα την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.
Το Ισραήλ εξαπέλυσε πλήγματα στον Λίβανο σε απάντηση επιθέσεων της Χεζμπολάχ, ενώ η Τεχεράνη συνέχισε τις εκτοξεύσεις πυραύλων και drones εναντίον κρατών του Κόλπου.
Στην πιο εκτενή τοποθέτησή του για το Ιράν από την έναρξη των επιθέσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η επιχείρηση μπορεί να διαρκέσει «αρκετές ακόμη εβδομάδες» και παραδέχθηκε πως δεν είναι σαφές ποιος έχει αναλάβει την ηγεσία στο Ιράν μετά την δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ το Σαββατοκύριακο από τον βομβαρδισμό του αρχηγείου του.
Σε συνέντευξή του νωρίτερα στο CNN είχε δηλώσει πως η πιο σφοδρή φάση των επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, ενώ λίγο αργότερα δήλωσε στη New York Post ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο χερσαίας εισβολής στο Ιράν.
Δείτε όλες τις εξελίξεις: Live blog – Μέση Ανατολή / Δεν αποκλείει χερσαίες επιχειρήσεις ο Τραμπ – Προειδοποιήσεις από Ιράν για επιθέσεις σε βάσεις στην Ευρώπη
«Μπροστά από το χρονοδιάγραμμα» αλλά χωρίς ορατό τέλος
O Τραμπ υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις έχουν ξεπεράσει τις αρχικές προβλέψεις προόδου.
«Είμαστε ήδη σημαντικά μπροστά από το χρονοδιάγραμμα. Προβλέψαμε τέσσερις με πέντε εβδομάδες, αλλά μπορούμε να συνεχίσουμε πολύ περισσότερο», δήλωσε.
Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, αποκάλυψε ότι περισσότερους από 1.000 στόχους επλήγησαν μέσα στις πρώτες 24 ώρες, ενώ πρόσθετες δυνάμεις κατευθύνονται στην περιοχή. «Δεν πρόκειται για επιχείρηση μιας νύχτας», τόνισε.
Δυτικοί διπλωμάτες επισημαίνουν ότι δεν έχουν λάβει σαφείς ενδείξεις για τα μακροπρόθεσμα σχέδια της Ουάσιγκτον έναντι του Ιράν.
Νέο μέτωπο στον Λίβανο
Η σύγκρουση επεκτάθηκε όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ.
Το Ισραήλ απάντησε με μαζικές αεροπορικές επιδρομές στα νότια προάστια της Βηρυτού, με την κρατική λιβανική υπηρεσία ειδήσεων να αναφέρει δεκάδες νεκρούς και τραυματίες, ενώ χαρακτήρισε τον ηγέτη της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, «στόχο προς εξουδετέρωση», χωρίς να εξετάζει προς το παρόν χερσαία εισβολή.
Το πλήγμα με drone στην Κύπρο
Παράλληλα, drone τύπου Shahed έπληξε τη βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρος – το πρώτο πλήγμα που έφτασε σε σύμμαχο των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της Κύπρου επιβεβαίωσαν ότι η επίθεση σε βρετανική αεροπορική βάση πραγματοποιήθηκε με ιρανικής κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Shahed, το οποίο – κατά πάσα πιθανότητα – εκτοξεύτηκε από τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ από τον Λίβανο, όπως μετέδωσε το Reuters.
Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι στόχος της επίθεσης ήταν η ίδια η βρετανική στρατιωτική εγκατάσταση και όχι η Κύπρος ως κράτος.
Προειδοποίηση Τεχεράνης: Στο στόχαστρο και αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη
Το Ιράν απείλησε επίσης ότι θα πλήξει οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στην Ευρώπη, εφόσον το κρίνει αναγκαίο.
Την προειδοποίηση διατύπωσε ο Ιρανός πρέσβης στην Ισπανία, Ρεζά Ζαμπίμπ, τονίζοντας ότι η χώρα του «διαθέτει την ικανότητα να απαντήσει».
Στο μεταξύ, ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών έδωσε εντολή για αυξημένα μέτρα επιτήρησης και ασφάλειας σε ολόκληρη τη χώρα, υπό τον φόβο πιθανών απειλών ή αντιποίνων.
Οι εξελίξεις έρχονται μετά την απόφαση της Μαδρίτης να μην επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τις κοινές στρατιωτικές βάσεις επί ισπανικού εδάφους για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ως συνέπεια, οι ΗΠΑ απέσυραν αρκετά αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 από βάσεις στο Κάντιθ και τη Σεβίλλη.
Παράλληλα, τα αμερικανικά αντιτορπιλικά USS Bulkeley και USS Roosevelt, τα οποία είχαν αποπλεύσει από το Κάντιθ την περασμένη εβδομάδα, συμμετείχαν – όπως επιβεβαίωσε η Ουάσιγκτον – στις επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Χτυπήματα στον Κόλπο και ενεργειακός κλονισμός
Καθώς οι επιθέσεις επεκτείνονται, εκρήξεις ακούστηκαν στο Κουβέιτ, στο Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Κατάρ. Μαύρος καπνός υψώθηκε κοντά στην αμερικανική πρεσβεία στο Κουβέιτ.
Το Κατάρ διέκοψε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς δεν διασφαλίζεται η ασφαλής διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία ανέστειλε τη λειτουργία της μεγαλύτερης διυλιστηριακής της μονάδας έπειτα από πλήγμα με drone.
Κατά λάθος κατάρριψη αμερικανικών μαχητικών
Σε μια εξέλιξη που υπογραμμίζει τους κινδύνους της κλιμάκωσης, το Κουβέιτ κατέρριψε κατά λάθος τρία αμερικανικά μαχητικά F-15E στη διάρκεια ιρανικής επίθεσης, σύμφωνα με τη Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM).
Και τα έξι μέλη των πληρωμάτων εκτινάχθηκαν και διασώθηκαν σώα. Βίντεο που επαληθεύτηκε από το Reuters δείχνει ένα από τα αεροσκάφη να περιστρέφεται ανεξέλεγκτα με φλεγόμενο κινητήρα πριν συντριβεί.
Ο πόλεμος πλέον επηρεάζει όχι μόνο τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή, αλλά και τον πυρήνα της παγκόσμιας ενεργειακής και οικονομικής σταθερότητας, με τις αγορές και τις κυβερνήσεις να προετοιμάζονται για μια παρατεταμένη περίοδο έντονης αβεβαιότητας.