Σε ισχύ βρίσκεται ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ, με τις συνέπειες για τις αγορές να παραμένουν εξαιρετικά κρίσιμες, ειδικά μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ – Ιράν στο Ισλαμαμπάντ και την κλιμάκωση του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι πρώτες αντιδράσεις των αγορών ήταν έντονες. Οι τιμές
του πετρελαίου αυξήθηκαν σημαντικά και οι χρηματιστηριακοί δείκτες υποχώρησαν,
λόγω φόβων για παρατεταμένη διαταραχή. Χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία και αρκετές
ευρωπαϊκές οικονομίες είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε πιθανές ελλείψεις. Οι
υψηλότερες τιμές πετρελαίου ενδέχεται να αυξήσουν το κόστος μεταφορών και
λιπασμάτων, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως.
Εν τω μεταξύ, όπως αναφέρει το Al Jazeera, ο ΟΗΕ
ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διπλωματική προσπάθεια για τη διασφάλιση
της ασφαλούς διέλευσης φορτίων λιπασμάτων μέσω των Στενών του Ορμούζ, λόγω του
κινδύνου επισιτιστικής κρίσης σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Η μείωση κατά περισσότερο από 90% στην κυκλοφορία
δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο απειλεί την αγροτική παραγωγή και την παγκόσμια
επισιτιστική ασφάλεια, προειδοποιεί ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των
Ηνωμένων Εθνών.
To ρίσκο του ναυτικού αποκλεισμού
Το σχέδιο της Ουάσιγκτον στοχεύει στον περιορισμό των
ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, που αποτελούν βασική πηγή κρατικών εσόδων. Η
στρατηγική των ΗΠΑ αποσκοπεί στο να αναγκάσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί όρους
όπως την εγκατάλειψη του πυρηνικού της προγράμματος και ο τερματισμός των
διεκδικήσεών της για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν, από την πλευρά του, φαίνεται να ποντάρει στο ότι
οι ΗΠΑ έχουν περιορισμένη πολιτική αντοχή σε οικονομικές πιέσεις, ιδιαίτερα
ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και πιθανών αυξήσεων στις τιμές καυσίμων.
Αν ο αποκλεισμός αποδειχθεί σύντομος, μπορεί να θεωρηθεί επιτυχής
στρατηγική πίεσης. Αν το Ιράν υποχωρήσει, αυτό θα ενισχύσει την αμερικανική
θέση. Αν ο αποκλεισμός παραταθεί, ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να βρεθεί
εκτεθειμένος, καθώς οι αρχικές του εκτιμήσεις για μια γρήγορη εξέλιξη της
σύγκρουσης με ένα φαινομενικά αποδυναμωμένο Ιράν δεν επιβεβαιώνονται.
Ο πόλεμος, που αναμενόταν να διαρκέσει λίγες μόνο ημέρες,
έχει ήδη εισέλθει στην έβδομη εβδομάδα, ενώ για την παγκόσμια οικονομία η πιο
δύσκολη περίοδος φαίνεται πως δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μια στενή θαλάσσια δίοδο
που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
Παρά το μικρό τους πλάτος, λειτουργούν ως κρίσιμη αρτηρία, μέσω της οποίας
διακινείται μεγάλος όγκος αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από
χώρες όπως το Ιράν, ηΣαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα
Αραβικά Εμιράτα.
Λόγω της σημασίας τους, ακόμη και μερική διατάραξη της
ναυσιπλοΐας προκαλεί άμεσες παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες. Μετά την
ανακοίνωση του αποκλεισμού, οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν πάνω από τα
100 δολάρια το βαρέλι, αντανακλώντας φόβους για ελλείψεις και παρατεταμένη
αστάθεια.