Με την υπ’ αριθμ. 284/2026 απόφασή της, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε ότι οι οικονομικές προϋποθέσεις που τίθενται για την εγκατάσταση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα —δηλαδή η εγγυητική επιστολή ύψους 2.000.000 ευρώ και το παράβολο 600.000 ευρώ— είναι συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο. Σύμφωνα με το ΣτΕ, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις δεν παραβιάζουν τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ούτε την οδηγία 2006/123/ΕΚ για τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά.
Παράλληλα, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο απέρριψε τις
προσφυγές εννέα ιδιωτικών πανεπιστημίων και της Ένωσης Ιδιωτικών Πανεπιστημίων,
οι οποίοι ζητούσαν την ακύρωση της κοινής υπουργικής απόφασης 7363/27.9.2024. Η
συγκεκριμένη απόφαση προβλέπει ότι μαζί με την αίτηση για άδεια εγκατάστασης
και λειτουργίας παραρτήματος ιδιωτικού πανεπιστημίου στην Ελλάδα πρέπει να
κατατίθενται τόσο εγγυητική επιστολή όσο και παράβολο.
Ειδικότερα, η εγγυητική επιστολή ανέρχεται στα 2.000.000
ευρώ για κάθε αίτηση και αυξάνεται κατά 500.000 ευρώ για κάθε επιπλέον σχολή πέραν
των τριών. Το ποσό μειώνεται κατά 50% όταν το παράρτημα πρόκειται να
λειτουργήσει εκτός Αττικής, Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και Περιφέρειας
Κεντρικής Μακεδονίας, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής.
Αντίστοιχα, το παράβολο για κάθε αίτηση ορίζεται στις
600.000 ευρώ και αυξάνεται κατά 200.000 ευρώ για κάθε επιπλέον σχολή πέραν των
τριών. Και σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται μείωση κατά 50% εφόσον το
παράρτημα εγκατασταθεί εκτός των προαναφερθεισών περιοχών.
Στην απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, με πρόεδρο τον
Μιχάλη Πικραμένο και εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Κωνσταντίνα
Κονιδιτσιώτου, επισημαίνεται ότι τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν τη
δυνατότητα να καθορίζουν τους στόχους της πολιτικής τους στον τομέα παροχής υπηρεσιών
και να προσδιορίζουν το επίπεδο προστασίας που επιδιώκουν. Στο πλαίσιο αυτό
αξιολογείται κατά πόσο οι περιορισμοί που επιβάλλονται είναι συμβατοί με το
ενωσιακό δίκαιο, ιδιαίτερα όταν το κράτος επιδιώκει υψηλό επίπεδο προστασίας.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο Έλληνας νομοθέτης
διαμόρφωσε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων με στόχο
να διασφαλιστεί, υπό την εγγύηση της Πολιτείας, υψηλό επίπεδο ιδιωτικής
ανώτατης εκπαίδευσης, σε συμφωνία με τη συνταγματική επιταγή για παροχή
ποιοτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και με σεβασμό στην ακαδημαϊκή ελευθερία.
Επιπλέον, το ΣτΕ υπογραμμίζει ότι από τη νομοθεσία
προκύπτει και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του νέου θεσμού: οι φορείς παροχής
υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, πρόκειται για
εκπαιδευτικούς οργανισμούς επαρκούς μεγέθους, ενώ προβλέπονται αυστηρές
διαδικασίες αδειοδότησης και συνεχής έλεγχος λειτουργίας τους από ανεξάρτητη
αρχή.
Τέλος, το δικαστήριο καταλήγει ότι οι προϋποθέσεις που
έχει θέσει ο νομοθέτης για την ίδρυση και λειτουργία των παραρτημάτων
εξυπηρετούν λόγους γενικού συμφέροντος, καθώς αποσκοπούν στη διασφάλιση υψηλών
προδιαγραφών στην ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση. Για τον λόγο αυτό κρίνονται
σύμφωνες με την αρχή της αναλογικότητας και αποτελούν θεμιτούς περιορισμούς της
ελευθερίας εγκατάστασης ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, σύμφωνα
με το άρθρο 49 της ΣΛΕΕ, την οδηγία 2006/123/ΕΚ και τον Χάρτη Θεμελιωδών
Δικαιωμάτων της ΕΕ.