Ιωάννα Λιούτα
Τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος» για τον Απρίλιο του 2026 είναι μια θεσμική προειδοποίηση για την κατάσταση του ασφαλιστικού συστήματος, την επάρκεια των συντάξεων και, τελικά, για την ίδια τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας. Σε μια περίοδο παρατεταμένης ακρίβειας και υψηλού κόστους ζωής, τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την πραγματικότητα του συνταξιούχου αγνοείται.
Ο συνολικός
αριθμός των συνταξιούχων ανέρχεται σε 2.532.354 άτομα, με αύξηση 3.563 μέσα σε
έναν μήνα. Η δημογραφική γήρανση δεν είναι πλέον τάση· είναι καθημερινή
διοικητική πραγματικότητα.
Η μεγαλύτερη
συγκέντρωση συντάξεων εντοπίζεται στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία,
περιοχές με υψηλότερο κόστος ζωής και αυξημένες κοινωνικές ανάγκες.
Το 36,31%
βρίσκεται μεταξύ 71–80 ετών, ενώ το 27,13% είναι άνω των 81. Πρόκειται για
πληθυσμό που απαιτεί σταθερό εισόδημα, υγειονομική κάλυψη και θεσμική
προστασία.
Το 57,32% των
κύριων συντάξεων γήρατος δεν υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ μικτά. Σε συνθήκες υψηλής
ακρίβειας, αυτό το επίπεδο εισοδήματος δεν διασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση.
Η μέση κύρια
σύνταξη διαμορφώνεται στα 865 ευρώ, ενώ η μέση επικουρική στα 196 ευρώ. Το
συνολικό μέσο εισόδημα από συντάξεις ανέρχεται σε 1.041,83 ευρώ μικτά , ποσό
που υπολείπεται σημαντικά του πραγματικού κόστους ζωής.
Οι συνταξιούχοι
ηλικίας 66–70 ετών εμφανίζουν το υψηλότερο μέσο εισόδημα (1.130,78 ευρώ μικτά),
το οποίο ωστόσο παραμένει οριακό σε σχέση με τις σημερινές ανάγκες.
Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία. Αφορά την
ανθεκτικότητα του κοινωνικού κράτους και την ικανότητά του να προστατεύει τους
πολίτες του σε μια περίοδο παρατεταμένων πιέσεων.
Εκκρεμότητες και νέες συντάξεις
Τον Απρίλιο
εκδόθηκαν 28.832 νέες συντάξεις, αριθμός που αποτυπώνει την ένταση της
διοικητικής εργασίας αλλά και την ανάγκη για σταθερή επιτάχυνση των
διαδικασιών.
Καταβλήθηκαν
85,13 εκατ. ευρώ σε αναδρομικά, ποσά που αφορούν δικαιώματα ήδη θεμελιωμένα.
Η έκθεση του συστήματος «Ήλιος» είναι ένας θεσμικός
καθρέφτης που αποτυπώνει τις πιέσεις που δέχεται η ελληνική κοινωνία, ιδίως οι
πιο ευάλωτες ομάδες. Η πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει τα δεδομένα αυτά όχι
ως λογιστικό πίνακα, αλλά ως υποχρέωση κοινωνικής προστασίας.
Η συζήτηση για τις συντάξεις δεν μπορεί να περιορίζεται
σε δημοσιονομικούς δείκτες. Πρέπει να αφορά την αξιοπρέπεια, την κοινωνική
συνοχή, την ισότητα πρόσβασης και την ανθεκτικότητα του κοινωνικού κράτους
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια