Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στην Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) πρόσφατη παρέμβαση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Γιώργος Αυτιάς προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σχετικά με τη χρηματοδότηση «πρότυπων κέντρων για παιδιά με αναπηρία και τους γονείς τους».
Η Συνομοσπονδία εξαπέλυσε σκληρή επίθεση εναντίον του
ευρωβουλευτή, κάνοντας λόγο για επικίνδυνες αντιλήψεις που παραπέμπουν – όπως
υποστηρίζει – σε σύγχρονες μορφές ιδρυματοποίησης και κοινωνικού αποκλεισμού
των ατόμων με αναπηρία.
Σε ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωσή της, η ΕΣΑμεΑ διερωτάται:
«Νέες Σπιναλόγκες προτείνει ο κ. Αυτιάς για τα άτομα με αναπηρία;»
Παράλληλα, η Συνομοσπονδία υποστηρίζει ότι η δημιουργία
κλειστών δομών απομακρύνει τα άτομα με αναπηρία από την κοινωνική ζωή και
αναπαράγει πρακτικές αποκλεισμού, ακόμη και αν αυτές παρουσιάζονται με
διαφορετικό περιτύλιγμα.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η δημιουργία κλειστών
δομών όπου άτομα με αναπηρία ζουν απομονωμένα από τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό
-ακόμα και αν συνοδεύονται από τους γονείς τους – αποτελεί σε τελική ανάλυση
μια μορφή σύγχρονης ιδρυματοποίησης και γκετοποίησης. Νέες Σπιναλόγκες
προτείνει ο κ. Αυτιάς για τα άτομα με αναπηρία;»
Η ΕΣΑμεΑ επιμένει ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη
οφείλουν να κινηθούν προς την πλήρη αποϊδρυματοποίηση και όχι προς τη
δημιουργία νέων μοντέλων απομονωμένης διαβίωσης για άτομα με αναπηρία.
Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται: «Η Ευρώπη και η Ελλάδα
δεν έχουν ανάγκη από νέα “ιδρύματα” με διαφορετικό όνομα, αλλά από την πλήρη
αποϊδρυματοποίηση. Η μετάβαση από την ιδρυματική φροντίδα στη ζωή στην
κοινότητα δεν μπορεί να υπονομεύεται από προτάσεις που επαναφέρουν, με άλλο όνομα,
την ίδια λογική του διαχωρισμού».
Η πλήρης ανακοίνωση της Ε.Σ.Α.μεΑ κατά του Γιώργου Αυτιά
Προβληματισμό και αγανάκτηση προκάλεσε στο αναπηρικό
κίνημα η πρόσφατη ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του Έλληνα Ευρωβουλευτή
Γ. Αυτιά, σχετικά με τη χρηματοδότηση «πρότυπων κέντρων για παιδιά με αναπηρία
και τους γονείς τους».
Οι προτάσεις του Ευρωβουλευτή καταδεικνύουν άγνοια στις
διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και της ΕΕ και ανακυκλώνουν ξεπερασμένα μοντέλα
που η σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση, η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των
Ατόμων με Αναπηρίες αλλά και η ελληνική νομοθεσία (ν. 4074/2012), αγωνίζονται
να ξεπεραστούν.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων
Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ) εξέδωσε επίσης ανακοίνωση με τίτλο «Καμία
επιστροφή με νέο περίβλημα, στις “λογικές” της ιδρυματικής φροντίδας».
Η κεντρική διαφωνία έγκειται στην έννοια του «χωριού
ΑμεΑ»: Η δημιουργία κλειστών δομών όπου άτομα με αναπηρία ζουν απομονωμένα από
τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό -ακόμα και αν συνοδεύονται από τους γονείς τους –
αποτελεί σε τελική ανάλυση μια μορφή σύγχρονης ιδρυματοποίησης και
γκετοποίησης.
Νέες Σπιναλόγκες προτείνει ο κ. Αυτιάς για τα άτομα με
αναπηρία;
Η Ευρώπη και η Ελλάδα δεν έχουν ανάγκη από νέα «ιδρύματα»
με διαφορετικό όνομα, αλλά από την πλήρη αποϊδρυματοποίηση. Η μετάβαση από την
ιδρυματική φροντίδα στη ζωή στην κοινότητα δεν μπορεί να υπονομεύεται από
προτάσεις που επαναφέρουν, με άλλο όνομα, την ίδια λογική του διαχωρισμού.
Η πραγματική απάντηση στο ερώτημα «τι θα απογίνει το
παιδί μου όταν φύγω» είναι η διασφάλιση ότι το άτομο με αναπηρία θα μπορεί να
ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια μέσα στην ίδια του την κοινότητα.
Προς αυτή την κατεύθυνση, η χρηματοδότηση πρέπει να
στραφεί μαζικά στις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) όπως το αναπηρικό
κίνημα.
Οι υπάρχουσες κατοικίες αυτού του τύπου είναι ελάχιστες
και δεν επαρκούν για να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες. Απαιτείται ο
πολλαπλασιασμός τους με τη μορφή διαμερισμάτων εντός του κοινωνικού ιστού, όπου
τα άτομα με αναπηρία θα ζουν έχοντας την απαραίτητη υποστήριξη και παραμένοντας
ενεργοί πολίτες που συμμετέχουν στην καθημερινότητα της κοινότητας.
Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να ληφθεί για τη δημιουργία
Στεγών για άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, οι οποίες θα στελεχώνονται
από πολυεπιστημονικές ομάδες, διασφαλίζοντας ότι ακόμα και τα άτομα με τις
υψηλότερες ανάγκες υποστήριξης δεν θα οδηγούνται στο περιθώριο.
Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να γίνει ένας σαφής
διαχωρισμός μεταξύ του Προσωπικού Βοηθού και του φροντιστή. Ο θεσμός του
Προσωπικού Βοηθού αποτελεί το εργαλείο για την ανεξαρτητοποίηση του ατόμου με
αναπηρία..
Μόνο μέσα από έναν επαγγελματικό διαχωρισμό μπορεί το
άτομο με αναπηρία να αναπτύξει τη δική του προσωπικότητα και αυτονομία και να
είναι ισότιμο μέλος της οικογένειάς του.
Πρέπει να επισημανθεί ότι καμία υποδομή δεν θα είναι
αποτελεσματική αν δεν συνοδεύεται από την εκπαίδευση της ίδιας της κοινωνίας
και την υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος.
Χρειάζονται υπηρεσίες εντός της κοινότητας ενώ και οι
γονείς πρέπει να υποστηρίζονται ώστε να πάψουν να είναι οι μοναδικοί «φύλακες»
των παιδιών τους και να γίνουν οι πρώτοι που θα ενθαρρύνουν την ανεξαρτησία
τους.
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καλεί τον Ευρωβουλευτή κ. Αυτιά να
επαναπροσδιορίσει τις προτάσεις του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας
κονδύλια για ένα ολιστικό δίκτυο υπηρεσιών στην κοινότητα και όχι για
απομονωμένες δομές.
Η αξιοπρέπεια και η απόλαυση των δικαιωμάτων των ατόμων
με αναπηρία δεν βρίσκεται στην «προστασία» ενός χωριού, αλλά στην ελευθερία να
ζουν εντός κοινότητας, με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες.
Τι είχε πει ο Γιώργος Αυτιάς
Τη χρηματοδότηση «πρότυπων κοινωνικών κέντρων για παιδιά
και γονείς ΑμεΑ», είχε ζητήσει με ερώτησή του προς τους επιτρόπους Οικονομικών
και Προϋπολογισμού, ο ευρωβουλευτής της ΝΔ, Γιώργος Αυτιάς, ως μέλος της
Επιτροπής Οικονομικών.
Ο κ. Αυτιάς τόνιζε ότι έχει γίνει αποδέκτης πολλών
αιτημάτων από γονείς παιδιών ΑμεΑ και από αντίστοιχους συλλόγους, οι οποίοι του
επισήμαναν ότι «αγωνιούν για το μέλλον των παιδιών τους, όταν οι ίδιοι δεν θα
βρίσκονται πια στη ζωή, καθώς αυτά θα κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς υποστήριξη».
Οι γονείς, λοιπόν, όπως σημειώνεται, «καλούν την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρέμβει άμεσα και αποφασιστικά, ώστε τα πρότζεκτ που
έχουν καταθέσει στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την
υποστήριξη των παιδιών τους, να λάβουν την απαραίτητη χρηματοδότηση». Να
στηρίξει, δηλαδή, «αυτήν την κοινωνική αναγκαιότητα».
Το κείμενο της ερώτησης του ευρωβουλευτή της ΝΔ και του
ΕΛΚ, Γ. Αυτιά, προς τους επιτρόπους Οικονομικών και Προϋπολογισμού
ΒάλντιςΝτομπρόβσκις και ΠιορτΣεράφιν είχε ως εξής:
Χιλιάδες γονείς παιδιών ΑμεΑ στην Ευρώπη και στην Ελλάδα
αγωνιούν για το μέλλον των παιδιών τους, όταν οι ίδιοι φύγουν από τη ζωή.
Αναζητούν λύσεις στο τραύμα και στο αίσθημα εγκατάλειψης που θα βιώσουν τα
παιδιά τους.
Οι γονείς των Ατόμων με Αναπηρία, εμπιστευόμενοι την
ευαισθησία σας, σας θέτουν τα εξής αιτήματα:
Να χρηματοδοτήσετε πρότυπα κοινωνικά κέντρα. Ήδη, έχουν
τεθεί υπόψη των κυβερνήσεων (κρατών-μελών) της EE υποδειγματικά πρότζεκτ.
Γονέας και παιδί γερνούν μαζί και το παιδί συμμετέχει μέχρι τέλους στη ζωή του
γονέα του, ο οποίος γίνεται θυσία για εκείνο και η δομή θα εγγυάται τη συνέχεια
της φροντίδας.
Να παρέχετε κονδύλια για τη δημιουργία πρότυπων κέντρων
εκπαίδευσης γονέων με παιδιά ΑμεΑ.
Να θεσπίσετε πανευρωπαϊκά το θεσμό του προσωπικού βοηθού
για άτομα ΑμεΑ εντός των δομών διαβίωσης και να παρέχετε την ανάλογη οικονομική
υποστήριξη.
Να χρηματοδοτήσετε τη δημιουργία ευρωπαϊκών χωριών για
παιδιά ΑμεΑ, όπου ο γονέας δεν παραδίδει το παιδί στην πύλη του χωριού, αλλά θα
μπορεί να ζει μαζί του ως εργαζόμενος, εθελοντής ή και φροντιστής.
Να καθιερώσετε τη 14η Μαΐου ως πανευρωπαϊκή ημέρα μητέρας
παιδιού ΑΜΕΑ.
Με βάση αυτά τα δεδομένα ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
– Θα στηρίξει οικονομικά αυτή την εξόχως ανθρώπινη
προσπάθεια;
– Θα δώσει το πράσινο φως, ώστε τα κράτη-μέλη να
χρηματοδοτήσουν με ευρωπαϊκά κονδύλια αυτήν την κοινωνική αναγκαιότητα;.