Μόνικα Αρτινού
Ο Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά χθες νέους δασμούς στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παραβιάζοντας τη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού με τις Βρυξέλλες. Απείλησε επίσης την Ιταλία και την Ισπανία με αποχώρηση των στρατευμάτων του, ενώ το Πεντέγωνο ανακοίνωσε πως θα αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία.
Την ίδια στιγμή, δήλωσε ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει
τελειώσει. Η απαρίθμηση των συνεχών αντικρουόμενων, αλαζονικών και εξωφρενικών
δηλώσεων του θα γέμιζε έναν τόμο. Αλλά δεν είναι ο μόνος ανισόρροπος ηγέτης
στην ιστορία, όπως δείχνει η παρακάτω σύντομη αναδρομή.
Ο Καλιγούλας διορίζει πρόξενο το άλογο του
Ο Γάιος Ιούλιος Καλιγούλας ανέδειξε αποθέωσε την τυραννία.
Παρά το γεγονός ότι κυβέρνησε μόνο τέσσερα χρόνια (37-41 μ.Χ.), το όνομα
«Καλιγούλας» —που σημαίνει «μικρές μπότες» και προέρχεται από την παιδική του
ηλικία όταν ακολουθούσε στρατιωτικές εκστρατείες της μητέρας του Αγρίππινας της
Πρεσβύτερης— έγινε σύμβολο της απόλυτης εξουσίας.
Αν και πολλές ιστορίες που περιγράφουν δολοφονίες και
σαδισμό είναι πιθανότατα υπερβολικές, η αλήθεια ήταν εξίσου αποτρόπαια: ο
Καλιγούλας ασκούσε αυθαίρετη εξουσία με μεγάλες δόσεις ύβρεως κατά των θεσμών.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόταση να ορίσει τον
αγαπημένο του άλογο, τον Ινκιτάτο, ως πρόξενο —μια προσβολή που στόχευε να
ταπεινώσει τη Γερουσία.
Η αλήθεια είναι ότι ο Τραμπ δεν έχει φτάσει ως εκεί.
Διορίζει πρέσβεις τον πεθερό του, τη φιλενάδα του γιου του κλπ, αλλά ποτέ το
αεροπλάνο του!
Πηγή: Unsplash
Ο καλλιτέχνης Νέρων
Μόλις λίγα χρόνια αργότερα, ο Νέρων (54-68 μ.Χ.) ανέλαβε
την εξουσία ως ένας «πρωταθλητής του θεάτρου» με καλλιτεχνικές φιλοδοξίες. Ο
κίνδυνος ήταν πραγματικός: κατά τη διάρκεια των θεατρικών του παραστάσεων, οι
πόρτες του θεάτρου ήταν κλειστές, εγκλωβίζοντας την ελίτ στις συχνά χαμηλής
ποιότητας εμφανίσεις του.
Ο ιστορικός Σουητώνιος καταγράφει ότι ορισμένοι Συγκλητικοί
δεν εύρισκαν άλλη διέξοδο παρά να προσποιούνται σοβαρή ασθένεια, για να τους
επιτρέψουν να φύγουν.
Το 64 μ.Χ., όταν η πυρκαγιά κατέστρεψε περίπου το 70% της
Ρώμης, ο Νέρων αρχικά φάνηκε να ανταποκρίνεται με ευαισθησία, θέτοντας δημόσια
κτίρια και τους κήπους του ως καταφύγιο για τους άστεγους. Ωστόσο, αδυνατώντας
να αντισταθεί στη μεγαλομανία του ξεκίνησε την κατασκευή ενός ανακτόρου που
κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των καμένων.
Η Ρώμη υποψιαζόταν ότι ο αυτοκράτορας είχε ο ίδιος κάψει
την πόλη για να πραγματοποιήσει τις αρχιτεκτονικές του φαντασιώσεις.
Για να στρέψει αλλού την προσοχή της κοινής γνώμης, ο Νέρων
επέλεξε ένα περιθωριακό λαό: τους Χριστιανούς, που ορισμένοι ρίχτηκαν σε άγρια
ζώα, άλλοι κάηκαν για τη δημόσια ψυχαγωγία. Και πολλοί σταυρώθηκαν, όπως ο
Ιησούς Χριστός.
Ο ευνουχισμός του Sporos
Η ιδιωτική ζωή του Νέρωνα ήταν εξίσου τραγική. Μετά από μια
έκρηξη θυμού, κλώτσησε τη έγκυο σύζυγό του Ποππαία Σαβίνα στην κοιλιά,
προκαλώντας θανατηφόρα αιμορραγία.
Για να ξεφύγει από το.. πένθος, ο Νέρων βρήκε μια παράξενη
λύση: εντόπισε ένα νεαρό που του φαινόταν σαν τη νεκρή του σύζυγο, τον
ευνούχισε και τον ονόμασε Σπόρο.
Ο Ρωμαίος ιστορικός και συγκλητικός Κάσσιος Δίων έγραψε ότι
ο νεαρός ντυνόταν σαν γυναίκα και έκανε «ό,τι άλλο κάνει μια γυναίκα, με τον
ίδιο τρόπο». Λέγεται ότι ο Νέρωνας παντρεύτηκε τον νεαρό «με προίκα και νυφικό
πέπλο και όλη την πρέπουσα τελετή». Μετά τον πήρε στο σπίτι του, όπου τον
αντιμετώπιζε ως σύζυγό του, αυτοκράτειρα και ερωμένη.
Το τελευταίο στάδιο της 14ετούς διακυβέρνησής του
σημαδεύτηκε από νέα κύματα εκτελέσεων και «αυτοκτονιών» μεταξύ της ανώτερης
τάξης. Σε κάθε περίπτωση, αυτό δημιούργησε μια χωρίς προηγούμενο πολιτική
αστάθεια. Εδώ η κατάσταση θυμίζει Ουάσιγκτον.
Ο ξαναγεννημένος Ηρακλής
Ο Κόμμοδος (177-192 μ.Χ.) ήταν άλλη περίπτωση
εγωκεντρισμού: παρουσίασε τον εαυτό του ως «Ηρακλής ξαναγεννημένος». Και
οργάνωσε δήθεν πολεμικές αναμετρήσεις στην άρενα, ενάντια σε άρρωστα ζώα και τραυματισμένους
αντιπάλους, για να εξασφαλίσει ότι θα βγει νικητής.
Επιχείρησε να μετονομάσει τη Ρώμη ως Κολωνία Κομμοδιανή και
τους δώδεκα μήνες προς τιμήν του. Ο Τραμπ έχει κάνει πολλές ανάλογες κινήσεις,
με θέατρα και το δολάριο, όπου έβαλε το πρόσωπο του.
Παρά τις στρατιωτικές αποτυχίες του, οργάνωσε εκδηλώσεις να
γιορτάσει τις στρατιωτικές νίκες που είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του, τον
Μάρκο Αυρήλιο.
Στα μάτια του, ο κόσμος χωριζόταν σε δύο στρατόπεδα: τους
νικητές και τους ηττημένους. Ο ίδιος, φυσικά, ανήκε στο πρώτο. «Σας ακούγεται
οικείο»; γράφει η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz που κάνει την ιστορική αναδρομή:
«Αντιμετώπιζε τις αποτυχίες ως νίκες, προβάλοντας μια
εικόνα κυριαρχίας με κάθε κόστος. Η διακυβέρνησή του είχε περισσότερα κοινά με
τα ριάλιτι σόου παρά με την πολιτική. Ήταν ένας πραγματικός Τραμπ της εποχής
του», σχολιάζει η ισραηλινή εφημερίδα.
Η δολοφονία του από έναν παλαιστή στις 31 Δεκεμβρίου 192
μ.Χ. τερμάτισε τη δυναστεία και έφερε την αυτοκρατορία στο χάος του εμφυλίου
πολέμου.
Η αυτοκρατορία, ένα τεράστιο αστείο στο χείλος του γκρεμού
Έξι χρόνια αργότερα, ο αυτοκράτορας Καρακάλλας (198-217 μ.Χ.) ήθελε να μοιάσει
του Μέγα Αλέξανδρου. Δολοφόνησε τον δικό
του αδελφό, τον Γέταν, και ύστερα θέλησε να τον
εξαφανίσει από την ιστορία. Διέταξε το πρόσωπό του να σβηστεί από κάθε
παράσταση ή μνημείο. Ο ιστορικός Δίων
Κάσιος ισχυρίζεται ότι περίπου 20.000 άνθρωποι εκτελέστηκαν.
Ο κατάλογος των παράλογων ηγετών είναι μεγάλος, γράφει η
Haaretz. «Δεν αρκέστηκαν στο να κυβερνούν άσχημα, αλλά ανέτρεψαν την ίδια την
έννοια του τι πρέπει να είναι ένας ηγέτης. Αντάλλαξαν τη ”βαρετή” καθημερινή
δουλειά με την άμεση προσωπική ικανοποίηση.
Αποδείξαν ότι όταν ένας ηγέτης προτιμά την πίστη στο
πρόσωπο του από την αξιοκρατία και το θέαμα από την ουσία, η αυτοκρατορία δεν
παρακμάζει απλώς· μετατρέπεται σε ένα τεράστιο αστείο, στο χείλος της
καταστροφής».