Ιωάννα Λιούτα
Η Ελλάδα δεν είναι απλώς ακριβή. Είναι συστηματικά πιο ακριβή από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό δεν είναι άποψη, είναι τα ίδια τα στοιχεία της Eurostat και του ΙΟΒΕ που το φωνάζουν. Την ώρα που η Ευρώπη αποκλιμακώνει τις τιμές τροφίμων, η Ελλάδα παραμένει καθηλωμένη στην κορυφή της ακρίβειας, με αυξήσεις διπλάσιες και τριπλάσιες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στα τρόφιμα, η χώρα μας έχει καταγράψει σωρευτικές αυξήσεις
36% από το 2019, όταν η ΕΕ κινείται γύρω στο 23%. Στο κρέας, στο γιαούρτι, στο
μοσχάρι, στα φρούτα, στον καφέ, στη σοκολάτα ,σχεδόν σε κάθε βασική κατηγορία,
η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη ή δεύτερη θέση των χειρότερων επιδόσεων. Αυτό δεν
είναι “συγκράτηση τιμών” αλλά είναι κατάρρευση αγοραστικής δύναμης.
Και ενώ η Ευρώπη βλέπει τον πληθωρισμό τροφίμων να πέφτει,
στην Ελλάδα οι τιμές κολλάνε ψηλά. Η ακρίβεια εδώ είναι επίμονη, διαρθρωτική
και βαθιά ριζωμένη σε μια αγορά ολιγοπωλιακή, με αδύναμο ανταγωνισμό και πλήρη
μετακύλιση κόστους στον καταναλωτή. Όταν ανεβαίνουν οι τιμές, δεν ξαναπέφτουν
στην χώρα μας.
Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, κάποιοι πανηγυρίζουν
για “καλάθια”, “εργαλεία” και “επιτυχίες”. Όμως η σύγκριση με την Ευρώπη
δείχνει ότι η Ελλάδα είναι πιο ακριβή, η ακρίβεια κρατά περισσότερο, και οι
πολίτες πληρώνουν το τίμημα.
Η συγκριτική ανάλυση των εξελίξεων στις τιμές τροφίμων
μεταξύ Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης αναδεικνύει μια σταθερή απόκλιση τόσο ως
προς το επίπεδο όσο και ως προς τη δυναμική του πληθωρισμού. Τα στοιχεία της
Eurostat καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερες σωρευτικές αυξήσεις
τιμών σε βασικές κατηγορίες τροφίμων σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η
ταχύτητα αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού είναι σημαντικά βραδύτερη.
Η επιμονή των τιμών σε υψηλά επίπεδα συνδέεται με
διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς, όπως η περιορισμένη ένταση
ανταγωνισμού, η υψηλή ελαστικότητα μετακύλισης κόστους (costpassthrough) και η
αυξημένη ευαισθησία σε διακυμάνσεις διεθνών τιμών ενέργειας και πρώτων υλών.
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι παράγοντες αυτοί οδηγούν σε μεγαλύτερη ακαμψία τιμών
(pricestickiness) και ενισχύουν τη διαρθρωτική διάσταση του πληθωρισμού
τροφίμων στην Ελλάδα, διαφοροποιώντας την πορεία του από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή.
Τα διαβόητα καλάθια του Άδωνι δεν έριξαν τις τιμές απλώς
έσπρωξαν τον κόσμο στα privatelabel, επειδή τα επώνυμα έγιναν απλησίαστα**.
**Σύγκριση σωρευτικών αυξήσεων (2019–2025) Eurostat ΙΟΒΕ
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια