Ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της αμερικανικής πολιτικής αεροπορίας βρήκε τη λύση του 74 χρόνια μετά, καθώς ερευνητική αποστολή εντόπισε στον βυθό του Ατλαντικού τα συντρίμμια της πτήσης 526A της Pan American World Airways (Pan Am), η οποία είχε πραγματοποιήσει αναγκαστική προσθαλάσσωση ανοιχτά του Πουέρτο Ρίκο το 1952 πριν βυθιστεί, παρασύροντας στον θάνατο 52 ανθρώπους.
Το δυστύχημα αποτέλεσε σημείο καμπής για την αεροπορία, καθώς οδήγησε στη θεσμοθέτηση των υποχρεωτικών ενημερώσεων ασφαλείας που πραγματοποιούνται μέχρι σήμερα πριν από κάθε πτήση, τονίζει το άρθρο των New York Times.
Το αεροσκάφος εντοπίστηκε στις 2 Ιουνίου σε βάθος περίπου 600 μέτρων και σε απόσταση περίπου οκτώ χιλιομέτρων από τις ακτές του Σαν Χουάν, στο Πουέρτο Ρίκο.
Την αποστολή πραγματοποίησαν το Air/Sea Heritage Foundation, η εταιρεία Deep Sea Vision και η εκπομπή Expedition Unknown του Discovery Channel.
Για τον εντοπισμό χρησιμοποιήθηκε αυτόνομο υποβρύχιο όχημα εξοπλισμένο με σόναρ υψηλής ευκρίνειας και κάμερες, το οποίο πραγματοποίησε σχεδόν 30 διελεύσεις πάνω από την περιοχή, συλλέγοντας περισσότερες από 350.000 φωτογραφίες του βυθού.
Οι εικόνες επιβεβαίωσαν την ταυτότητα του αεροσκάφους, καθώς διακρίνονταν καθαρά το λογότυπο της Pan Am, τμήματα της ατράκτου, το σύστημα προσγείωσης και τα παράθυρα της καμπίνας, ενώ σημαντικό μέρος του Douglas DC-4 παραμένει σε εξαιρετικά καλή κατάσταση.
Η μοιραία πτήση
Η πτήση 526A, γνωστή και ως «Easter Special», απογειώθηκε από το Σαν Χουάν τη Μεγάλη Παρασκευή, στις 11 Απριλίου 1952, με προορισμό τη Νέα Υόρκη.
Λιγότερο από εννέα λεπτά μετά την απογείωση, δύο από τους τέσσερις κινητήρες του αεροσκάφους σταμάτησαν να λειτουργούν.
Ο κυβερνήτης επιχείρησε να επιστρέψει στο αεροδρόμιο, όμως η συνεχής απώλεια ύψους δεν του άφησε περιθώρια και αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσθαλάσσωση στον Ατλαντικό.
Η πρόσκρουση στη θάλασσα ήταν επιτυχής και όλοι οι 69 επιβαίνοντες – 64 επιβάτες και πέντε μέλη πληρώματος – επέζησαν αρχικά.
Ωστόσο, λίγα λεπτά αργότερα το πίσω τμήμα του αεροσκάφους αποκολλήθηκε, η άτρακτος άρχισε να πλημμυρίζει και το αεροπλάνο βυθίστηκε με μεγάλη ταχύτητα.
Η εκκένωση εξελίχθηκε σε χάος. Πολλοί επιβάτες παρέμειναν δεμένοι στις θέσεις τους, αρνούμενοι να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος παρά τις οδηγίες του κυβερνήτη, ενώ άλλοι δίστασαν να πέσουν στη θάλασσα λόγω της έντονης θαλασσοταραχής και του φόβου για καρχαρίες.
Τελικά, μόνο 17 άνθρωποι διασώθηκαν. Οι υπόλοιποι 52 έχασαν τη ζωή τους, κυρίως από πνιγμό, ενώ οι σοροί 39 θυμάτων δεν εντοπίστηκαν ποτέ.
Η τραγωδία που άλλαξε την αεροπορία
Η έρευνα για το δυστύχημα αποκάλυψε σοβαρές ελλείψεις στα πρωτόκολλα ασφαλείας της εποχής.
Τότε δεν υπήρχαν υποχρεωτικές ενημερώσεις των επιβατών πριν από την απογείωση, ούτε τυποποιημένες οδηγίες για τη χρήση σωσιβίων, τις εξόδους κινδύνου και τις διαδικασίες εκκένωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Τα συμπεράσματα της έρευνας οδήγησαν στη ριζική αναθεώρηση των κανόνων ασφαλείας και στην καθιέρωση των ενημερώσεων που πραγματοποιούνται σήμερα πριν από κάθε πτήση.
«Πρόκειται για ένα δυστύχημα που αναδιαμόρφωσε θεμελιωδώς την αεροπορία όπως τη γνωρίζουμε σήμερα», δήλωσε ο παρουσιαστής της εκπομπής Expedition Unknown, Τζος Γκέιτς.
Περιγράφοντας τη στιγμή που αντίκρισε για πρώτη φορά τις εικόνες από τον βυθό, ανέφερε: «Όταν είδαμε τις πρώτες φωτογραφίες, μείναμε άφωνοι. Μου κόπηκε η ανάσα, γιατί αυτό που αντικρίσαμε ξεπερνούσε κάθε προσδοκία. Το αεροσκάφος είναι τόσο καλά διατηρημένο και το να βλέπεις το αλουμίνιο, που δεν διαβρώνεται, να λάμπει στον πυθμένα της θάλασσας ήταν πραγματικά συγκλονιστικό».
Μια αποστολή που χρειάστηκε χρόνια
Η αναζήτηση του Clipper Endeavor, όπως ονομαζόταν το αεροσκάφος, αποτελούσε επί χρόνια προσωπικό στόχο του Ρας Μάθιους, προέδρου και συνιδρυτή του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Air/Sea Heritage Foundation.
Όπως εξήγησε, το μεγάλο βάθος του ναυαγίου καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε κατάδυση, ενώ οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες και οι καθυστερήσεις που προκάλεσε η πανδημία του κορωνοϊού ανέβαλαν επανειλημμένα την αποστολή.
«Χρειάστηκε να περιμένουμε δύο χρόνια μέχρι να έχουμε την ευκαιρία μας», είπε χαρακτηριστικά.
Η ερευνητική ομάδα ξεκαθάρισε ότι δεν σχεδιάζει ούτε την ανέλκυση των συντριμμιών ούτε την αναζήτηση ανθρώπινων λειψάνων, θεωρώντας τον χώρο τόπο μνήμης για τα θύματα της τραγωδίας.