Η υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου στην Ανατολική Γροιλανδία φαίνεται πως αλλάζει τα δεδομένα για τη θαλάσσια ζωή της περιοχής, ανοίγοντας πλέον τον δρόμο σε γιγάντιες φάλαινες να φτάσουν σε παράκτια νερά που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν απρόσιτα.
Αυτό προκύπτει από πολυετή επιστημονική μελέτη, στο
πλαίσιο της οποίας οι ερευνητές κατέγραψαν και κινηματογράφησαν εκατοντάδες
φάλαινες να τρέφονται κατά τους θερινούς μήνες σε περιοχές που πλέον είναι
απαλλαγμένες από πάγο, σύμφωνα με το BBC.
Νέα δεδομένα στις μετακινήσεις των φαλαινών
Η παρουσία των συγκεκριμένων θαλάσσιων θηλαστικών στην
περιοχή αποτελεί σημαντική αλλαγή. Ιστορικά, οι φάλαινες δεν μπορούσαν να
προσεγγίσουν τα παράκτια νερά της Ανατολικής Γροιλανδίας, καθώς ο θαλάσσιος
πάγος λειτουργούσε ως φυσικό εμπόδιο.
Η άνοδος της θερμοκρασίας και η σταδιακή υποχώρηση των
πάγων φαίνεται όμως πως έχουν αλλάξει την κατάσταση, επιτρέποντας στα ζώα να
επεκτείνουν τις μετακινήσεις τους και να αξιοποιούν νέες περιοχές για τροφή.
Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για μια σημαντική οικολογική
μεταβολή στην Αρκτική, με τις φάλαινες να εμφανίζουν έντονη εποχική διατροφική
δραστηριότητα στα νερά της Ανατολικής Γροιλανδίας.
Ενδεικτικό της αλλαγής είναι το γεγονός ότι μέχρι το 2006
δεν είχε καταγραφεί ούτε μία μεγάπτερη φάλαινα στην περιοχή κατά τις έρευνες
που πραγματοποιούνταν από πλοία.
Το 2007, ωστόσο, εντοπίστηκαν επτά μεγάπτερες φάλαινες,
ενώ μέχρι το 2024 οι καταγραφές από πλοία είχαν φτάσει τις 150 παρατηρήσεις.
Συνδυάζοντας όλα τα στοιχεία, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι
βρίσκεται σε εξέλιξη μια ευρύτερη αλλαγή στο οικοσύστημα της περιοχής.
Ο καθηγητής MadsPeterHeide-Jørgensen, από το Ινστιτούτο
Φυσικών Πόρων της Γροιλανδίας, χαρακτήρισε την εξέλιξη «σημαντική αλλαγή του
οικολογικού καθεστώτος», σημειώνοντας στο BBC News ότι οι μεταβολές που
καταγράφονται είναι «πιθανώς οι πιο ριζικές που μπορούμε να παρατηρήσουμε
οπουδήποτε στην υποαρκτική ζώνη».
Η άνοδος της θερμοκρασίας αλλάζει και τη διαθέσιμη τροφή
Βασικός παράγοντας πίσω από τη νέα εικόνα θεωρείται η
άνοδος της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η οποία έχει επηρεάσει και την
κατανομή της τροφής.
Οι φάλαινες φαίνεται να ακολουθούν ψάρια που έχουν
μετακινηθεί προς τα θερμότερα νερά της Ανατολικής Γροιλανδίας, εκμεταλλευόμενες
τις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί.
Μάλιστα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα τρία είδη φαλαινών
που εντοπίστηκαν στην περιοχή θα μπορούσαν να καταναλώσουν τουλάχιστον 800.000
τόνους ψαριών και κριλ μέσα σε μία θερινή περίοδο διατροφής.
Ωστόσο, παραμένει ένα σημαντικό ερώτημα: η αυξημένη παρουσία
τους σημαίνει ότι οι πληθυσμοί των συγκεκριμένων ειδών μεγαλώνουν ή πρόκειται
απλώς για μετακίνηση φαλαινών από άλλες περιοχές;
«Για ορισμένα είδη η κλιματική αλλαγή ανοίγει νέες
ευκαιρίες»
Ορισμένοι ειδικοί που μίλησαν στο BBC εξέφρασαν την εκτίμηση
ότι η νέα παρουσία των φαλαινών μπορεί να συνδέεται με μετακινήσεις ζώων από τη
Δυτική Γροιλανδία προς τα ανατολικά.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στη Γροιλανδία, όπου
ορισμένα είδη φαλαινών αποτελούν αντικείμενο παραδοσιακού κυνηγιού.
Από την άλλη πλευρά, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα
ευρήματα δείχνουν πως ορισμένα είδη φαίνεται να προσαρμόζονται στις νέες
συνθήκες και ενδεχομένως να επωφελούνται από αυτές.
«Για ορισμένα είδη, η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί
απαραίτητα πρόβλημα, ανοίγει νέες ευκαιρίες», δήλωσε ο καθηγητής
Heide-Jørgensen, προσθέτοντας ωστόσο ότι «άλλα είδη χάνουν τον βιότοπό τους».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό
Frontiers in MarineScience.