Η ισπανική ακροδεξιά βλέπει την επόμενη εκλογική περίοδο όχι απλώς ως μια ευκαιρία ενίσχυσης της επιρροής της στο εσωτερικό της χώρας, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης ανακατάταξης των πολιτικών συσχετισμών στην Ευρώπη.
Το ακροδεξιό κόμμα Vox εκτιμά ότι οι εκλογικές
αναμετρήσεις που έρχονται (το 2027) σε Ισπανία, Γαλλία, Πολωνία και Ιταλία
μπορούν να φέρουν εθνικιστικά και συντηρητικά κόμματα στην εξουσία σε ορισμένες
από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας ένα κοινό μέτωπο
ικανό να μετατοπίσει και την ίδια την ευρωπαϊκή ατζέντα προς τα δεξιά,
υπογραμμίζει το Politico.
Τη στρατηγική αυτή περιέγραψε ο ΧόρχεΜπουξαδέ, επικεφαλής
της αντιπροσωπείας του Vox στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υποστηρίζοντας ότι για
πρώτη φορά διαμορφώνεται η πιθανότητα τέσσερα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη να
αποκτήσουν ταυτόχρονα «συντηρητικές και πατριωτικές κυβερνήσεις». «Και αυτό,
φυσικά, θα ήταν η μεγάλη επανάσταση», δήλωσε.
Η Ισπανία πρέπει να προσέλθει στις κάλπες το αργότερο έως
τον Αύγουστο του 2027, τέσσερα χρόνια μετά τις αμφίρροπες εκλογές που
διατήρησαν τον σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ στην εξουσία, επικεφαλής κυβέρνησης
μειοψηφίας σε συνεργασία με την αριστερή Σουμάρ. Ύστερα όμως από μια σειρά
πολιτικών σκανδάλων, εσωτερικών πιέσεων και κυβερνητικών φθορών, η θέση του
Σάντσεθ εμφανίζεται αισθητά πιο δύσκολη.
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σαφές προβάδισμα του
κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο συγκεντρώνει περίπου 33%, ενώ το Vox
βρίσκεται στο 17%. Ο συνδυασμός των δύο ποσοστών θα μπορούσε, με τα σημερινά
δεδομένα, να τους εξασφαλίσει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το Σοσιαλιστικό
Εργατικό Κόμμα του Σάντσεθ κινείται αυτή την περίοδο περίπου στο 26%.
Για το Vox, πάντως, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην
πιθανότητα συμμετοχής του σε μια μελλοντική κυβέρνηση. Ο Μπουξαδέ ξεκαθαρίζει
ότι το κόμμα σκοπεύει να επιβάλει βασικές προτεραιότητές του είτε συμμετέχοντας
άμεσα σε κυβερνητικό συνασπισμό με το Λαϊκό Κόμμα είτε στηρίζοντας από το
κοινοβούλιο μια κυβέρνηση μειοψηφίας της κεντροδεξιάς.
Στην κορυφή της ατζέντας του βρίσκονται οι μαζικές
απελάσεις μεταναστών και η λεγόμενη «επαναμετανάστευση», η δραστική απορρύθμιση
της οικονομίας και η καθιέρωση «εθνικής προτεραιότητας» για τους Ισπανούς στην
πρόσβαση σε κατοικία, κοινωνικές παροχές και επιδόματα.
Η ίδια λογική θα μεταφερόταν και στις Βρυξέλλες. Μια
ισπανική κυβέρνηση που θα στηριζόταν από το Vox, σύμφωνα με τον Μπουξαδέ, θα
υιοθετούσε σαφώς πιο συγκρουσιακή στάση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Μαδρίτη,
όπως υποστηρίζει, θα έπρεπε να είναι έτοιμη να χρησιμοποιεί το εθνικό βέτο και
να πάψει να συναινεί αυτόματα σε πρωτοβουλίες των ευρωπαϊκών θεσμών.
«Δεν θα είμαστε μια κυβέρνηση που πηγαίνει στις Βρυξέλλες
για να παρακαλά ή για να λέει “ναι” σε όλα όσα προτείνει η Ούρσουλα φον ντερ
Λάιεν», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι όσο περισσότερες ιδεολογικά συγγενείς
κυβερνήσεις προκύπτουν στα κράτη-μέλη, τόσο μεγαλύτερη δυνατότητα θα έχει η
ευρωπαϊκή δεξιά και ακροδεξιά να επηρεάζει τις αποφάσεις της Ένωσης.
Το Vox θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκοί συσχετισμοί κινούνται
πλέον προς αυτή την κατεύθυνση. Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός εμφανίζεται
ισχυρός ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών. Στην Πολωνία, η σκληρή δεξιά
πιέζει την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ, ενώ στην Ιταλία τα Αδέλφια της Ιταλίας
της ΤζόρτζιαΜελόνι εξακολουθούν να αποτελούν την κυρίαρχη πολιτική δύναμη.
Οι πολιτικές προτεραιότητες του Vox συμπίπτουν σε μεγάλο
βαθμό με εκείνες αυτών των κομμάτων – αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική,
αντίθεση σε κρίσιμα τμήματα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, χαλάρωση
περιβαλλοντικών και αγροτικών περιορισμών και επιστροφή περισσότερων εξουσιών
από τις Βρυξέλλες στις εθνικές κυβερνήσεις.
Μια πρώτη εικόνα του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε να
επηρεάσει το Vox μια κυβέρνηση της ισπανικής κεντροδεξιάς προσφέρουν ήδη οι
συμφωνίες που έχουν συναφθεί σε περιφερειακό επίπεδο με το Λαϊκό Κόμμα.
Σε αυτές έχουν περιληφθεί μέτρα όπως η απέλαση
ασυνόδευτων ανήλικων μεταναστών, η απαγόρευση της μπούρκας και του νικάμπ σε
δημόσιους χώρους, η κατάργηση περιβαλλοντικών φόρων και η υπεράσπιση της
εντατικής κτηνοτροφίας. Παράλληλα, το Vox αντιτίθεται στη συμφωνία με τη
Μερκοσούρ, στους ευρωπαϊκούς περιορισμούς στην αλιεία και σε βασικές πτυχές της
Πράσινης Συμφωνίας.
Το Λαϊκό Κόμμα απέφυγε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες
θέσεις.
Από την πλευρά των Σοσιαλιστών, η γραμματέας Οργάνωσης
του κόμματος, ΡεμπέκαΤορό, υποστήριξε ότι οι διαφορές ανάμεσα στο Λαϊκό Κόμμα
και το Vox είναι περισσότερο επιφανειακές παρά ουσιαστικές.
«Το Λαϊκό Κόμμα και το Vox, παρότι έχουν διαφορετικά
αρχικά, είναι ακριβώς το ίδιο», δήλωσε, ασκώντας ιδιαίτερα σκληρή κριτική στα
σχέδιά τους για τη μετανάστευση. Αντίθετα, απέδωσε στην κυβέρνηση Σάντσεθ την
οικονομική ανάπτυξη και τη διαχείριση του μεταναστευτικού, υποστηρίζοντας ότι η
Ισπανία έχει εξελιχθεί σε «ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς».
Το πραγματικό διακύβευμα, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ τα
σύνορα της Ισπανίας.
Εάν η ακροδεξιά αποκτήσει μεγαλύτερη κυβερνητική παρουσία
στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η πίεση προς τα παραδοσιακά κόμματα της
Ευρώπης θα ενταθεί αισθητά.
Και τότε θα φανεί έως ποιο σημείο αιτήματα για πολύ
αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, αποδυνάμωση της Πράσινης Συμφωνίας και
ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας μπορούν να μετατοπίσουν συνολικά την πολιτική
κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.