Σε μια ασυνήθιστη δημόσια αναφορά για τη δράση των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών στο εσωτερικό του Ιράν προχώρησε ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, Γιόσι Κοέν, υποστηρίζοντας ότι Ισραηλινοί πράκτορες είχαν καταφέρει να επισκεφθούν επανειλημμένα την πυρηνική εγκατάσταση του Φορντό.
Ο Κοέν, ο οποίος βρέθηκε στην ηγεσία της ισραηλινής
υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών από το 2016 έως το 2021, ανέφερε ότι οι
συγκεκριμένες αποστολές είχαν στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών και την όσο το
δυνατόν πληρέστερη κατανόηση της δομής και της λειτουργίας της εγκατάστασης.
«Επισκεφτήκαμε το πυρηνικό εργοστάσιο του Φορντό πολλές
φορές για να το κατανοήσουμε», δήλωσε ο πρώην αρχηγός της Μοσάντ κατά τη
διάρκεια διάσκεψης τοπικών κυβερνητικών αξιωματούχων, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα
ενημέρωσης.
Όπως είπε στα Αγγλικά, “wetoured’
Iran’sFordonuclearsitemanytimes”, υποδηλώνοντας – ελαφρώς υπεροπτικά – ευκολία
τόσο στην πρόσβαση όσο και στον χρόνο παραμονής στο σημείο.
Δεν έδωσε, ωστόσο, περισσότερες πληροφορίες για τις επιχειρήσεις
αυτές. Δεν αποκάλυψε πότε πραγματοποιήθηκαν οι φερόμενες επισκέψεις, πόσοι
πράκτορες συμμετείχαν, ούτε με ποιον τρόπο κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε
μία από τις πλέον ευαίσθητες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Η σημασία του Φορντό και οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί
Το Φορντό βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της
διεθνούς αντιπαράθεσης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Πρόκειται για εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου, η οποία
έχει κατασκευαστεί σε μεγάλο βάθος και θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολος στόχος για
συμβατικά στρατιωτικά πλήγματα.
Τον Ιούνιο του 2025, το Ισραήλ εξαπέλυσε πόλεμο εναντίον
του Ιράν, δηλώνοντας ότι στόχος των επιχειρήσεών του ήταν να πληγούν τα
πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα της Τεχεράνης, τα οποία η ισραηλινή ηγεσία
χαρακτηρίζει «υπαρξιακή απειλή» για τη χώρα.
Στον πόλεμο των 12 ημερών ενεπλάκησαν για σύντομο χρονικό
διάστημα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιώντας προηγμένα στρατιωτικά
αεροσκάφη για να βομβαρδίσουν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό,
τη Νατάνζ και το Ισφαχάν.
Αναφερόμενος ειδικά στο αμερικανικό πλήγμα κατά του
Φορντό, ο Γιόσι Κοέν δήλωσε ότι «ο βομβαρδισμός της τοποθεσίας από τους
Αμερικανούς ήταν η πραγματοποίηση όλων των ονείρων μου».
Η πυρηνική εγκατάσταση στη Νατάνζ βρέθηκε εκ νέου στο
στόχαστρο κατά τη διάρκεια του πολέμου που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με κοινή
αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
Η μακροχρόνια σύγκρουση για το πυρηνικό πρόγραμμα του
Ιράν
Το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποτελεί
εδώ και δεκαετίες μία από τις σημαντικότερες εστίες έντασης στις σχέσεις της
Τεχεράνης με το Ισραήλ και τις δυτικές χώρες.
Το Ισραήλ και δυτικές κυβερνήσεις έχουν επανειλημμένα
κατηγορήσει το Ιράν ότι πίσω από το πυρηνικό του πρόγραμμα βρίσκεται η επιδίωξη
απόκτησης πυρηνικού όπλου.
Η Τεχεράνη απορρίπτει σταθερά αυτές τις κατηγορίες,
υποστηρίζοντας ότι οι πυρηνικές δραστηριότητές της εξυπηρετούν ειρηνικούς
σκοπούς.
Ποιος είναι ο Γιόσι Κοέν
Ο Γιόσι Κοέν υπήρξε ένας από τους στενότερους συνεργάτες
του Ισραηλινού πρωθυπουργού ΜπενιαμίνΝετανιάχου και, ως επικεφαλής της Μοσάντ,
απέκτησε κεντρικό ρόλο σε ορισμένες από τις σημαντικότερες υποθέσεις εξωτερικής
πολιτικής και ασφάλειας του Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του διαδραμάτισε σημαντικό
παρασκηνιακό ρόλο στις επαφές που οδήγησαν στις Συμφωνίες του Αβραάμ και στην
εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν
και το Μαρόκο.
Στις Συμφωνίες προσχώρησε επίσης το Σουδάν. Ωστόσο, η
χώρα βυθίστηκε αργότερα σε πόλεμο, με αποτέλεσμα η συμφωνία να μην επικυρωθεί
και να μην εφαρμοστεί.
Το όνομα του Κοέν έχει επίσης συνδεθεί με τη δολοφονία
του κορυφαίου Ιρανού πυρηνικού επιστήμονα ΜοχσένΦαχριζαντέχ το 2020. Το Ισραήλ,
πάντως, δεν έχει αναλάβει επισήμως την ευθύνη ούτε έχει σχολιάσει επίσημα τον
ρόλο του στην επιχείρηση.
Μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία της Μοσάντ, ο Κοέν
δεν αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή. Αντιθέτως, εξακολουθεί να πραγματοποιεί
συχνές δημόσιες παρεμβάσεις και να παραχωρεί συνεντεύξεις σε ισραηλινά μέσα
ενημέρωσης.
Παράλληλα, έχει αφήσει επανειλημμένα ανοιχτό το
ενδεχόμενο να περάσει ενεργά στην πολιτική. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει
κάνει το συγκεκριμένο βήμα.