Ο ΒολοντίμιρΖουράβλεφ, ένας από τους βασικούς υπόπτους για την ανατίναξη των αγωγών NordStream το 2022, συνελήφθη στην Κροατία, όπου φέρεται να εργαζόταν ως σύμβουλος σε χολιγουντιανή ταινία που βασίζεται στην πολύκροτη υπόθεση.
Τα γυρίσματα του πολιτικού θρίλερ SnakeIsland, σε
σκηνοθεσία του Νταγκ Λάιμαν (JasonBourne) και με πρωταγωνιστές τους Σον Πεν και
Άντριεν Μπρόντι, ξεκίνησαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο Ζάγκρεμπ. Οι δρόμοι γύρω
από το ξενοδοχείο Esplanade μετατράπηκαν για τις ανάγκες της παραγωγής σε
σκηνικό πολέμου, με οδοφράγματα και στρατιωτικές στολές.
Ο Ουκρανός δύτης είχε καταφέρει στο παρελθόν να αποφύγει
δύο φορές τις γερμανικές αρχές, με τη μία από τις διαφυγές του να γίνεται,
σύμφωνα με δημοσιεύματα, κρυμμένος στο πορτμπαγκάζ διπλωματικού οχήματος. Αυτή
τη φορά, όμως, εντοπίστηκε από τις κροατικές αρχές στην Πούλα και συνελήφθη
βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος.
Φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στον κροατικό Τύπο δείχνουν
δύο αστυνομικούς να οδηγούν τον Ζουράβλεφ. Η σύλληψή του έγινε στην Πούλα,
όπου, σύμφωνα με τον Guardian, επρόκειτο να πραγματοποιηθούν μέρος των
γυρισμάτων της ταινίας.
Παραμένει άγνωστο ποιος ενημέρωσε τις κροατικές αρχές για
την παρουσία του Ζουράβλεφ στη χώρα, όπως επίσης και ο ακριβής ρόλος του στην
κινηματογραφική παραγωγή. Η εταιρεία παραγωγής δεν έχει μέχρι στιγμής σχολιάσει
την υπόθεση.
Τι υποστηρίζουν οι γερμανικές αρχές
Η γερμανική ομοσπονδιακή εισαγγελία επιβεβαίωσε ότι η
σύλληψη πραγματοποιήθηκε βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος.
Οι γερμανικές αρχές περιγράφουν τον Ζουράβλεφ ως έμπειρο
επαγγελματία δύτη και υποστηρίζουν ότι συμμετείχε σε ομάδα υπό την καθοδήγηση
του Σεργκί Κ., επίσης Ουκρανού, ο οποίος εκδόθηκε στη Γερμανία από την Ιταλία
το 2025.
Σύμφωνα με τους Γερμανούς εισαγγελείς, οι δύο άνδρες
είχαν διασυνδέσεις με ουκρανικούς κρατικούς φορείς και φέρονται να τοποθέτησαν
τα εκρηκτικά στους αγωγούς, εκτελώντας εντολές των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών.
Τόσο ο Ζουράβλεφ όσο και ο Σεργκί Κ. αρνούνται
οποιαδήποτε συμμετοχή στις υποθαλάσσιες εκρήξεις που σημειώθηκαν κοντά στο
δανικό νησί Μπόρνχολμ.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει επίσης αρνηθεί οποιαδήποτε
ευθύνη για το σαμποτάζ, υποστηρίζοντας ότι επιθυμεί να αποκαλυφθούν οι
πραγματικές συνθήκες της επίθεσης, η οποία σημειώθηκε εν μέσω του πολέμου στην
Ουκρανία.
Η μάχη για την έκδοση στη Γερμανία
Οι συνήγοροι του Ζουράβλεφ επιχειρούν τώρα να αποτρέψουν
την έκδοσή του στη Γερμανία, όπου, εφόσον καταδικαστεί, αντιμετωπίζει πολυετή
ποινή φυλάκισης.
Ο Πολωνός δικηγόρος του, ΤιμοτέουςΠαπρότσκι, υποστηρίζει
ότι εάν ο πελάτης του παραμείνει στην Κροατία, η υπόθεση θα μπορούσε να
δημιουργήσει νέο νομικό προηγούμενο. Αυτό θα συμβεί καθώς ένα κροατικό
δικαστήριο θα κληθεί να εξετάσει υπόθεση που έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο
δικαστικής κρίσης στην Πολωνία.
Πέρυσι, πολωνικό δικαστήριο είχε απορρίψει την εκτέλεση
του γερμανικού εντάλματος σύλληψης, κρίνοντας ότι η Γερμανία δεν είχε
δικαιοδοσία και ότι η καταστροφή των αγωγών NordStream θα μπορούσε να θεωρηθεί
θεμιτή πολεμική ενέργεια στο πλαίσιο της άμυνας της Ουκρανίας.
Η απόφαση συνδεόταν και με τη διαχρονική στάση της
Πολωνίας απέναντι στον NordStream, τον οποίο η Βαρσοβία θεωρούσε σύμβολο της
επικίνδυνης προσέγγισης μεταξύ Βερολίνου και Μόσχας.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ είχε χαρακτηριστικά
δηλώσει ότι «το πρόβλημα με τον NordStream 2 δεν είναι ότι ανατινάχτηκε, αλλά
ότι κατασκευάστηκε εξαρχής».
Ο Παπρότσκι υποστήριξε ότι η υπόθεση αποτελεί πλέον δοκιμασία
για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου, καθώς πρόκειται, όπως είπε, για «το
ίδιο πρόσωπο, τα ίδια πραγματικά περιστατικά και το ίδιο ευρωπαϊκό ένταλμα
σύλληψης».
Η σύνδεση με την ταινία
Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι υπάρχουν ενδείξεις
πως ο Ζουράβλεφ είχε πράγματι ενεργό ρόλο στην παραγωγή του SnakeIsland.
Ο σκηνοθέτης Νταγκ Λάιμαν είχε επιβεβαιώσει πριν από τη
σύλληψη ότι μέρος των γυρισμάτων θα πραγματοποιούνταν στην Πούλα, το ιστορικό
παραθαλάσσιο λιμάνι της Αδριατικής.
Στις φωτογραφίες από τα γυρίσματα στο Ζάγκρεμπ, ο Άντριεν
Μπρόντι εμφανίζεται έξω από το ξενοδοχείο Esplanade να μιλά στο τηλέφωνο,
ακολουθώντας τις οδηγίες του Λάιμαν. Ο Σον Πεν δεν συμμετείχε στο συγκεκριμένο
εξωτερικό γύρισμα, αλλά εθεάθη στο εσωτερικό του ιστορικού ξενοδοχείου.
Ο δικηγόρος του Ζουράβλεφ επιβεβαίωσε ότι ο πελάτης του
δεν βρισκόταν στην Κροατία για διακοπές, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες
πληροφορίες για τον ρόλο του στην παραγωγή.
Η προηγούμενη διαφυγή
Η περιπετειώδης πορεία του Ζουράβλεφ έχει απασχολήσει εδώ
και καιρό τις ευρωπαϊκές αρχές και τα μέσα ενημέρωσης.
Το 2024 είχε αποφύγει τη σύλληψή του στην Πολωνία και
επέστρεψε στην Ουκρανία. Οι πολωνικές αρχές είχαν τότε αποδώσει τη διαφυγή σε
γραφειοκρατικά λάθη των γερμανικών υπηρεσιών κατά την καταχώριση των στοιχείων
του στα διεθνή συστήματα αναζητούμενων προσώπων.
Το γερμανικό περιοδικό DerSpiegel, ωστόσο, είχε μεταδώσει
διαφορετική εκδοχή, σύμφωνα με την οποία ο Ζουράβλεφ διέφυγε με τη βοήθεια
Ουκρανού στρατιωτικού ακολούθου στη Βαρσοβία, ο οποίος φέρεται να τον φυγάδευσε
κρυμμένο στο πορτμπαγκάζ διπλωματικού οχήματος.
Πλέον, μετά τη σύλληψή του στην Κροατία, το ενδιαφέρον
στρέφεται στη διαδικασία έκδοσής του στη Γερμανία και στο κατά πόσο οι
κροατικές αρχές θα επιτρέψουν την παράδοσή του στις γερμανικές αρχές.