Αρχαιολόγοι στη Βουλγαρία ανακάλυψαν έναν ανθρώπινο σκελετό μέσα σε ένα τεράστιο ρωμαϊκό πιθάρι. Εκτιμάται ότι το άτομο αναζήτησε καταφύγιο μέσα στο αγγείο κατά τη διάρκεια εχθρικής επίθεσης πριν από περισσότερα από 1.600 χρόνια, αλλά έχασε τη ζωή του όταν φωτιά σάρωσε την περιοχή.
Η ομάδα έφερε στο φως το τεράστιο αγγείο στις 10 Αυγούστου, μέσα σε έναν ύστερο ρωμαϊκό πύργο στην αρχαία ρωμαϊκή αποικία Δεβελτό (Deultum).
Δεν είναι σαφές ποια μάχη οδήγησε στον θάνατο του ανθρώπου. Ωστόσο, το Δελβετό δέχθηκε πολλές επιθέσεις από ανατολικογερμανικές φυλές και Ούννους κατά τον 4ο και 5ο αιώνα, δήλωσε στο Live Science μέσω email ο επικεφαλής της ανασκαφής, Λιουντμίλ Βαγκάλινσκι, αρχαιολόγος της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών.
Ο σκελετός και τα δύο μαχαίρια
Ο σκελετός εντοπίστηκε μαζί με δύο σιδερένια μαχαίρια και μια ζώνη, μέσα σε ένα είδος αγγείου γνωστό ως dolium.
Τα τεράστια αυτά αγγεία ήταν ο μεγαλύτερος τύπος κεραμικών δοχείων στην αρχαιότητα, από περίπου τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ., και χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση προϊόντων όπως ελαιόλαδο και κρασί.
Τα μεγαλύτερα dolia μπορούσαν να χωρέσουν περισσότερα από 260 γαλόνια, δηλαδή περίπου 1.000 λίτρα. Ωστόσο, το σωζόμενο κάτω τμήμα του αγγείου που βρέθηκε στην ανασκαφή ήταν μικρότερο, με διάμετρο περίπου 1 μέτρο, σύμφωνα με τον Βαγκάλινσκι.
Παρότι ο Βαγκάλινσκι και οι συνεργάτες του ανέσκαπταν τον πύργο, τον βόρειο πύργο της δυτικής ρωμαϊκής πύλης του Δεβελτού, δεν περίμεναν να βρουν ανθρώπινα λείψανα εκεί, σύμφωνα με τη βουλγαρική εφημερίδα Standart News, η οποία δημοσίευσε πρώτη την είδηση.
«Ήμασταν έκπληκτοι», δήλωσε ο Βαγκάλινσκι.
Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πολύ σπάνιο οι αρχαιολόγοι να εντοπίζουν ανθρώπινα λείψανα μέσα στις πόλεις της αρχαιότητας, εκτός από «εξαιρετικές περιστάσεις», όπως σεισμοί, εχθρικές επιθέσεις ή ηφαιστειακές εκρήξεις.
Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επιζώντες συνήθως αναζητούσαν τους νεκρούς τους για να τους θάψουν έξω από τα τείχη της πόλης. Ωστόσο, συχνά δεν γνώριζαν ότι υπήρχαν νεκροί κάτω από τα ερείπια.
Πηγή: Archaeologia Bulgarica
Φωτιά, επίθεση και χάος
Η πρόσφατη ανακάλυψη φαίνεται να αποτελεί μία από αυτές τις «εξαιρετικές περιστάσεις», σύμφωνα με τον Βαγκάλινσκι.
Γύρω από το αγγείο οι αρχαιολόγοι εντόπισαν σημαντικές ποσότητες καμένων υλικών, μεταξύ άλλων στάχτες και κάρβουνα, σπασμένα τούβλα, κεραμίδια και θραύσματα, μαυρισμένους τοίχους, λιωμένα θραύσματα γυαλιού, καθώς και οστά κατοικίδιων ζώων.
Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι, μόλις αντιλήφθηκαν πως επίκειται επίθεση, οι κάτοικοι μετέφεραν τα ζώα τους μέσα στο οχυρό. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν επίσης πολλά χάλκινα νομίσματα, τα οποία πιθανότατα χάθηκαν μέσα στο χάος.
Ο άνθρωπος, που θεωρείται πιθανό να ήταν νεαρός άνδρας, φαίνεται ότι βρέθηκε μέσα σε αυτή την αναστάτωση και μπήκε στο αγγείο για να κρυφτεί ή να προστατευτεί, σύμφωνα με τον Βαγκάλινσκι.
Η παρουσία στάχτης κάτω από τον σκελετό μέσα στο αγγείο δείχνει ότι ο άνθρωπος μπήκε σε αυτό αφού η φωτιά είχε ήδη ξεκινήσει, πρόσθεσε.
Κρύφτηκε με ένα μαχαίρι στα πόδια του
Η προκαταρκτική ανάλυση της ομάδας χρονολογεί το περιστατικό περίπου στο 400 μ.Χ. Ωστόσο, ακριβέστερη χρονολόγηση θα είναι δυνατή μετά την επεξεργασία των υπόλοιπων δεδομένων της ανασκαφής, σύμφωνα με τον Βαγκάλινσκι.
Ο νεαρός άνδρας πιθανότατα κρυβόταν από τη μαινόμενη φωτιά μέσα στο άδειο αγγείο και κρατούσε ένα σιδερένιο μαχαίρι ανάμεσα στα πόδια του, ώστε να μπορέσει να αμυνθεί σε περίπτωση που οι επιτιθέμενοι τον εντόπιζαν. Ένα δεύτερο μαχαίρι βρισκόταν στη ζώνη του.
«Σε κάθε περίπτωση, δεν έκανε καμία προσπάθεια να βγει από το κεραμικό αγγείο», δήλωσε ο Βαγκάλινσκι.
Η ομάδα κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα από τη θέση του σώματος, η οποία έμοιαζε με τη στάση ενός ανθρώπου που κοιμάται.
Μετά την επίθεση, οι κάτοικοι της πόλης ισοπέδωσαν τα ερείπια του πύργου και κάλυψαν την περιοχή με ένα νέο, υψηλότερο δάπεδο.
Δεν γνώριζαν ότι στον πυθμένα του βρισκόταν το σώμα ενός συμπολίτη τους.
Τα οστά μεταφέρθηκαν στη Σόφια, την πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, όπου θα αναλυθούν από ανθρωπολόγο με ειδίκευση στα ανθρώπινα λείψανα.
Το επόμενο καλοκαίρι, η ομάδα θα επιστρέψει στο Δεβελτό, με στόχο να αποκαλύψει ολόκληρη τη δυτική ύστερη ρωμαϊκή πύλη, η οποία χρονολογείται περίπου στο 300 μ.Χ.
Οι ερευνητές θέλουν να αποκαλύψουν το πλήρες σχέδιο της πύλης και να καθορίσουν με ακρίβεια τη χρονολόγησή της. Παράλληλα, σκοπεύουν να ολοκληρώσουν την έρευνα στον βόρειο πύργο της πύλης, όπου βρέθηκε το αγγείο.
Νωρίτερα φέτος, η ομάδα είχε ανακαλύψει κοντά στην πύλη μια παλαιότερη latrina, τη λατινική λέξη για την τουαλέτα, που χρονολογείται μεταξύ του 2ου και του 3ου αιώνα.