Σε επίπεδα χωρίς προηγούμενο κινήθηκε η παγκόσμια θερμοκρασία τον Αύγουστο του 2026, με τον συγκεκριμένο μήνα να καταγράφεται ως ο θερμότερος που έχει παρατηρηθεί από τότε που υπάρχουν συστηματικές μετρήσεις.
Παράλληλα, η Ευρώπη βίωσε ένα από τα πιο ακραία
καλοκαίρια που έχουν καταγραφεί, σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής
υπηρεσίας Copernicus.
Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έφτασε τους 16,96 βαθμούς
Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το προηγούμενο υψηλό που είχε σημειωθεί τον Ιούλιο
του 2023. Η διαφορά μεταξύ των δύο μηνών είναι τόσο μικρή, ώστε ο Copernicus
αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις δύο καταγραφές ως ισοδύναμες.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια χρονιά κατά την οποία
μεγάλα τμήματα του βόρειου ημισφαιρίου βρέθηκαν αντιμέτωπα με παρατεταμένα
κύματα καύσωνα. Από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη μέχρι την Ασία, οι
ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν την καθημερινότητα εκατομμυρίων
ανθρώπων, από εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και διανομείς μέχρι
ηλικιωμένους και άλλες ευάλωτες ομάδες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν μάλιστα ότι η σημερινή περίοδος
ενδέχεται να συγκαταλέγεται στις θερμότερες που έχει γνωρίσει ο πλανήτης εδώ
και περίπου 125.000 χρόνια. Τα σύγχρονα δεδομένα μπορούν να συγκριθούν με
παλαιότερες κλιματικές ανακατασκευές, οι οποίες επιτρέπουν στους ερευνητές να
εξετάσουν την εξέλιξη της θερμοκρασίας σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό βάθος.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο της ζέστης
Ιδιαίτερα δύσκολη ήταν η κατάσταση στην Ευρώπη. Η ήπειρος
αντιμετώπισε διαδοχικά κύματα υψηλών θερμοκρασιών, τα οποία χαρακτηρίστηκαν από
τη μεγάλη διάρκεια και την έντασή τους.
Η δυτική Ευρώπη γνώρισε το θερμότερο καλοκαίρι που έχει
καταγραφεί, ξεπερνώντας ακόμη και το ιστορικά ακραίο καλοκαίρι του 2003. Σε
αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Βρετανία και το Βέλγιο, οι
αρμόδιες υπηρεσίες κατέγραψαν θερμοκρασίες που έφτασαν σε πρωτοφανή επίπεδα.
Τον Αύγουστο η μέση θερμοκρασία στην Ευρώπη διαμορφώθηκε
στους 20,26 βαθμούς Κελσίου, περίπου 1,10 βαθμούς πάνω από τα επίπεδα της
προβιομηχανικής εποχής.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν στην καθημερινότητα των
πολιτών. Προκαταρκτικά στοιχεία που συγκεντρώνει η ευρωπαϊκή πλατφόρμα EuroMomo
δείχνουν ότι μέχρι το τέλος Αυγούστου είχαν καταγραφεί περισσότερες από 30.000
επιπλέον απώλειες ζωών, αν και τα στοιχεία αυτά αναμένεται να αναθεωρηθούν
καθώς θα συγκεντρώνονται νέα δεδομένα.
Ανησυχία και για τους ωκεανούς
Το φαινόμενο της ακραίας ζέστης επεκτάθηκε και στις
θάλασσες. Σύμφωνα με τον Copernicus, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των
ωκεανών, χωρίς να υπολογίζονται οι πολικές περιοχές, έφτασε τον Αύγουστο τους
21,07 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για την υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί, σε
επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του Μαρτίου 2024.
Παράλληλα, το φετινό Ελ Νίνιο συμβάλλει στις μεταβολές
της θερμοκρασίας των ωκεανών και συνδέεται με φαινόμενα όπως ξηρασίες και ισχυρές
βροχοπτώσεις. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο συνδυασμός της φυσικής αυτής
διακύμανσης με τη μακροχρόνια υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να ενισχύσει τις
ακραίες καιρικές συνθήκες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η βασική αιτία της
μακροπρόθεσμης αύξησης της θερμοκρασίας παραμένει η ανθρώπινη δραστηριότητα και
κυρίως η καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Όσο οι εκπομπές αερίων
του θερμοκηπίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, αναμένεται να αυξάνονται και οι
πιθανότητες εμφάνισης νέων θερμοκρασιακών ρεκόρ.