Για πρώτη φορά στην Ολλανδία εφαρμόστηκε το ειδικό πλαίσιο για την ευθανασία παιδιού ηλικίας κάτω των 12 ετών, σε μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση που αφορούσε παιδί μόλις δύο ετών.
Είχε γεννηθεί πολύ πρόωρα, μόλις στην 26η εβδομάδα της
κύησης, και σύντομα διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί σοβαρή εγκεφαλική βλάβη, η
οποία είχε προκαλέσει βαριά παράλυση και προβλήματα όρασης.
Οι γιατροί είχαν κρίνει ότι η κατάστασή του δεν μπορούσε να
βελτιωθεί και ότι δεν υπήρχε θεραπευτική δυνατότητα ανακούφισης της οδύνης του.
Παρότι η υπόθεση είναι γνωστή από τον Ιούνιο, οι
λεπτομέρειες για την ακριβή ηλικία και την κατάσταση του παιδιού
γνωστοποιήθηκαν μόλις πρόσφατα, αφού εξετάστηκε από την αρμόδια ολλανδική
εποπτική επιτροπή, η οποία κατέληξε ότι ο γιατρός που προχώρησε στη διαδικασία
ενήργησε με τη δέουσα επιμέλεια, έκανε ορθή ιατρική εκτίμηση και τήρησε αυστηρά
όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για την πρώτη – και μέχρι στιγμής μοναδική –
περίπτωση μετά την επέκταση, το 2024, του σχετικού πλαισίου στα παιδιά ηλικίας
από 1 έως 12 ετών.
Παράλληλα, παρουσίαζε συχνές και έντονες επιληπτικές
κρίσεις, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό δεν ανταποκρίνονταν στη φαρμακευτική αγωγή.
Ως αποτέλεσμα, το παιδί βρισκόταν σε συνεχή ανησυχία και
αδυνατούσε να κοιμηθεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η κατάσταση επιβαρυνόταν περαιτέρω από τη συσσώρευση
βλέννας στους πνεύμονες, η οποία του προκαλούσε σοβαρές δυσκολίες τόσο στην
αναπνοή όσο και στην κατάποση.
Το παιδί πέθανε στα τέλη του 2025.
Το νέο πλαίσιο για παιδιά από 1 έως 12 ετών
Η Ολλανδία τροποποίησε το 2024 το νομικό πλαίσιο για την
ευθανασία, επιτρέποντας την εφαρμογή της και σε παιδιά ηλικίας από 1 έως 12
ετών, αλλά μόνο υπό εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις.
Μεταξύ άλλων, πρέπει να έχει διαπιστωθεί ότι το παιδί
βιώνει αφόρητη οδύνη χωρίς προοπτική βελτίωσης, ότι δεν υπάρχει άλλη εύλογη
λύση για την ανακούφισή του και ότι την υπόθεση έχει αξιολογήσει τουλάχιστον
ένας ακόμη ανεξάρτητος γιατρός.
Όταν θεσπίστηκε η επέκταση του πλαισίου, οι εκτιμήσεις ήταν
ότι η διαδικασία θα αφορούσε το πολύ πέντε παιδιά τον χρόνο. Μέχρι σήμερα,
ωστόσο, η συγκεκριμένη παραμένει η πρώτη και μοναδική περίπτωση.
«Μια εξαιρετικά δύσκολη απόφαση για τον γιατρό»
Ο Έντουαρντ Φερχάγκεν, καθηγητής Παιδιατρικής Παρηγορητικής
Φροντίδας στο Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Χρόνινγκεν (UMCG), δήλωσε στο
RTL Nieuws ότι η απόφαση της επιτροπής μπορεί να αποτελέσει σημαντικό οδηγό για
ανάλογες περιπτώσεις στο μέλλον.
«Είναι θετικό ότι η επιτροπή κατέληξε σε μια τόσο
προσεκτικά σταθμισμένη κρίση. Πολλοί γιατροί και γονείς θα μπορέσουν να
επωφεληθούν από αυτή στο μέλλον», ανέφερε.
Ο ίδιος τόνισε ότι η ευθανασία αποτελεί πάντοτε ένα
εξαιρετικά δύσκολο βήμα για έναν γιατρό:
Δεν εκπαιδεύεσαι γι’ αυτό και υπάρχει ένα τεράστιο
ψυχολογικό όριο που πρέπει να ξεπεράσεις. Κι όμως, μερικές φορές φτάνεις στο
σημείο όπου πράγματι το ξεπερνάς. Όταν βλέπεις ότι η οδύνη είναι τόσο μεγάλη
και συνειδητοποιείς ότι δεν υπάρχει άλλος εύλογος τρόπος να δοθεί τέλος σε αυτή
– πέρα από το να επιτρέψεις στο παιδί να πεθάνει – τότε, ως γιατρός, είσαι
διατεθειμένος να κάνεις αυτό το βήμα. Παραμένει, όμως, μια δύσκολη απόφαση:
δύσκολη από ιατρικής πλευράς, αλλά και συναισθηματικά. Χρειάζεσαι τη στήριξη
των συναδέλφων σου, αλλά και μιας επιτροπής η οποία –ελπίζεις– θα κατανοήσει
γιατί έκανες αυτό που έκανες.
Η υπόθεση περνά τώρα στην Εισαγγελία
Η διαδικασία ελέγχου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς την
υπόθεση θα εξετάσει πλέον και η ολλανδική Εισαγγελία (OM).
Ο Φερχάγκεν εκτίμησε ότι η Εισαγγελία θα ακολουθήσει την
κρίση της εποπτικής επιτροπής και δεν θα ασκήσει δίωξη σε βάρος του γιατρού.
«Είναι μια περίπλοκη κατάσταση για έναν γιατρό. Στο κάτω
κάτω, έχει πραγματοποιήσει τη διαδικασία που έθεσε τέλος στη ζωή και στη
συνέχεια πρέπει να περιμένει επί μήνες για να μάθει εάν τελικά θα διωχθεί ή
όχι», δήλωσε στο RTL.
Και πρόσθεσε: «Είναι μια πολύ ψυχοφθόρα κατάσταση και
ελπίζω ότι στο μέλλον ο χρόνος που απαιτείται για να ληφθεί η τελική απόφαση θα
είναι μικρότερος απ’ ό,τι είναι σήμερα».