Γράφει : Άνθιμος Γεωργιάδης
🔹 Με αφορμή ένα πρόγραμμα απασχόλησης που ολοκληρώθηκε, αξίζει να δούμε όχι μόνο τι έγινε, αλλά κυρίως τι άλλαξε πραγματικά στην καθημερινότητα των ανθρώπων με αναπηρία στον τόπο μας.
Υπάρχουν ζητήματα που αξίζει να τα συζητάμε χωρίς
υπερβολές και χωρίς κομματικές κορώνες. Η αναπηρία είναι ένα από αυτά.
Η αφορμή για αυτές τις σκέψεις είναι ένα πρόγραμμα της
ΔΥΠΑ που πρόσφατα έκλεισε.
Το 2024 ξεκίνησε ειδικό πρόγραμμα για την απασχόληση
1.000 ανέργων ατόμων με αναπηρία στους Δήμους και τις Περιφέρειες. Ο Δήμος
Σιντικήςσυμμετείχε και προέβλεψε πέντε θέσεις. Τελικά, από τις αποφάσεις που
έχουμε εντοπίσει, πραγματοποιήθηκαν δύο προσλήψεις.
Αυτό είναι ένα γεγονός που πρέπει να αναγνωριστεί.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: το πρόγραμμα δεν
σταμάτησε εκεί.
Τροποποιήθηκε δύο φορές και προστέθηκαν άλλες 1.000
θέσεις, ενώ το 2026 προστέθηκαν ακόμη 1.000. Έτσι, μέσα από διαδοχικές
προσκλήσεις, δημιουργήθηκαν συνολικά 3.000 θέσεις εργασίας για άτομα με
αναπηρία στους ΟΤΑ.
Και από τον Δήμο Σιντικής δεν προέκυψε στη συνέχεια νέα
συμμετοχή ή νέα πρόσληψη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Το πρόγραμμα είναι πλέον κλειστό, λόγω συμπλήρωσης των
κατανεμηθεισών θέσεων.
Για έναν άνθρωπο με αναπηρία, η εύλογη απορία είναι απλή:
«Αφού το πρόγραμμα συνεχίστηκε και δόθηκαν ξανά θέσεις
στους Δήμους, γιατί ο δικός μας Δήμος δεν συνέχισε να αξιοποιεί αυτή τη
δυνατότητα;»
Δεν χρειάζεται να δώσουμε εμείς την απάντηση. Αρκεί να
θέσουμε το ερώτημα.
Γιατί η αναπηρία δεν είναι ένα πρόγραμμα απασχόλησης. Δεν
είναι δύο προσλήψεις. Δεν είναι μόνο μια ράμπα ή ένα ελεύθερο πεζοδρόμιο.
Η σύγχρονη αντίληψη για την αναπηρία είναι πολύ ευρύτερη.
Μιλά για δικαιώματα, ισότιμη συμμετοχή, ανεξάρτητη διαβίωση, εργασία και
καθολική προσβασιμότητα. Αφορά τις υπηρεσίες, την ενημέρωση και την ψηφιακή
επικοινωνία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την εργασία. Και
κυρίως αφορά το αν οι ίδιοι οι άνθρωποι με αναπηρία συμμετέχουν στον σχεδιασμό
των πολιτικών που τους αφορούν.
Δεν μιλάμε πλέον μόνο για το αν μπορεί κάποιος να μπει σε
ένα δημοτικό κτίριο. Μιλάμε για το αν μπορεί να ζήσει ισότιμα στον τόπο του.
Η Ελλάδα έχει πλέον Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα
των Ατόμων με Αναπηρία 2024–2030, με κεντρική κατεύθυνση μια κοινωνία «με
όλους, για όλους».
Και τότε το ερώτημα επιστρέφει στη Σιντική:
Μετά από δυόμισι χρόνια, πόσο πιο φιλικός έγινε
πραγματικά ο Δήμος μας για τα άτομα με αναπηρία;
Έχει βελτιωθεί ουσιαστικά η προσβασιμότητα σε ολόκληρο
τον Δήμο και στα χωριά μας;
Στα δημοτικά κτίρια και στις υπηρεσίες; Στα σχολεία;
Στους αθλητικούς χώρους και στους χώρους πολιτισμού;
Υπάρχει συνέχεια στην πολιτική για την εργασιακή και
κοινωνική ένταξη;
Υπάρχει ένας συνολικός σχεδιασμός, με συγκεκριμένες
προτεραιότητες και στόχους;
Γιατί οι πραγματικές προτεραιότητες μιας Δημοτικής Αρχής
φαίνονται τελικά από όσα επιλέγει να σχεδιάσει και να προχωρήσει.
Και εδώ δημιουργείται μια εύλογη αντίθεση.
Μουσεία, θεματικά πάρκα και έργα προβολής βρίσκονται στο
επίκεντρο της δημοτικής συζήτησης. Για τα άτομα με αναπηρία, όμως, πού
βρίσκεται ο αντίστοιχος σχεδιασμός;
Πού είναι οι συγκεκριμένες προτεραιότητες; Πού είναι οι
στόχοι; Πού είναι η συνέχεια;
Γιατί πριν σχεδιάσουμε τι ακόμη θα δημιουργήσουμε στον
Δήμο μας, ίσως θα έπρεπε να έχουμε αποφασίσει πώς θέλουμε να λειτουργεί ο Δήμος
μας για όλους τους ανθρώπους που ήδη ζουν εδώ.
Και υπάρχει και μια μικρή, αλλά χαρακτηριστική
λεπτομέρεια.
Στην επίσημη Ψηφιακή Πύλη ΑμεΑ του κράτους, εκεί όπου
καταγράφονται τα Σημεία Αναφοράς των Δήμων για θέματα αναπηρίας, τα στοιχεία
που εμφανίζονται σήμερα για τον Δήμο Σιντικής εξακολουθούν να παραπέμπουν σε
υπάλληλο που έχει συνταξιοδοτηθεί εδώ και χρόνια.
Μπορεί να είναι μια απλή διοικητική παράλειψη.
Είναι μια λεπτομέρεια. Αλλά και οι λεπτομέρειες δείχνουν
πόσο οργανωμένα και συνολικά βλέπει ένας Δήμος ένα ζήτημα.
Και μέσα σε αυτή την εικόνα, υπάρχει και το περίφημο
έντυπο της δημοτικής παράταξης για τα δυόμισι χρόνια.
Δεν είναι επίσημος απολογισμός του Δήμου. Και ίσως αυτό
είναι το ενδιαφέρον.
Γιατί στα μέσα μιας θητείας, ένας πραγματικός απολογισμός
θα έπρεπε κυρίως να απαντά στο «τι έγινε». Όταν όμως το βάρος πέφτει στο «τι θα
γίνει», τότε περισσότερο θυμίζει προαναγγελία της επόμενης περιόδου παρά
απολογισμό της προηγούμενης.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο χαρακτηριστικό
στοιχείο: όταν τα έργα που έχουν ήδη γίνει δεν αρκούν για έναν απολογισμό,
μπορεί κανείς πάντα να γεμίσει μελλοντικές σελίδες με όσα πρόκειται να γίνουν.
Προεκλογικά, ο σημερινός Δήμαρχος είχε πει μια φράση που
αξίζει να θυμηθούμε:
«Πολιτισμός δεν είναι μόνο η παράδοση».
Θα συμφωνήσουμε.
Πολιτισμός είναι και ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία
φροντίζει ώστε όλοι οι άνθρωποί της να μπορούν να συμμετέχουν σε αυτήν ισότιμα.
Και ίσως η αναπηρία να είναι ένα από τα πιο καθαρά μέτρα
του πολιτισμού ενός τόπου.
Δεν γράφονται αυτά για να μηδενίσουμε τις δύο προσλήψεις
ή οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια έχει γίνει.
Γράφονται γιατί η αναπηρία χρειάζεται σχέδιο, συνέχεια
και μια διαφορετική αντίληψη για το πώς σχεδιάζεται ένας Δήμος για όλους τους
πολίτες του.
Το πρόγραμμα της ΔΥΠΑ ήταν μια ευκαιρία. Ο Δήμος την
αξιοποίησε σε έναν βαθμό. Το πρόγραμμα συνέχισε, δόθηκαν νέες ευκαιρίες και
τελικά έκλεισε επειδή συμπληρώθηκαν οι διαθέσιμες θέσεις.
Το ερώτημα, όμως, είναι μεγαλύτερο από ένα πρόγραμμα:
Έχει γίνει η Σιντική ένας τόπος στον οποίο ένας άνθρωπος
με αναπηρία μπορεί να ζει, να εργάζεται, να μετακινείται, να συμμετέχει και να
αισθάνεται ότι ο Δήμος τον υπολογίζει στον σχεδιασμό του;
Αυτό δεν απαντιέται με ένα πρόγραμμα, ούτε με ένα έντυπο.
Απαντιέται στην πράξη. Στην καθημερινότητα. Και τελικά
από τους ίδιους τους ανθρώπους που βιώνουν αυτή την πραγματικότητα.
Ψίθυροι της Σιντικής