Με πέντε συλλήψεις στη Νορβηγία και συντονισμένες έρευνες σε επιχειρήσεις και σπίτια στη Γερμανία και τη Ρουμανία κορυφώθηκε διεθνής επιχείρηση για υπόθεση φερόμενης απάτης και δωροδοκίας που συνδέεται με υπηρεσίες υποστήριξης πολεμικών πλοίων του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Eurojust (του
Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής
Δικαιοσύνης), οι οικονομικές απώλειες για κράτη-μέλη της Συμμαχίας εκτιμάται
ότι υπερβαίνουν το ένα εκατομμύριο ευρώ, ενώ το ακριβές ύψος της ζημίας
παραμένει υπό διερεύνηση.
Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται εταιρεία που παρείχε
υπηρεσίες σε στρατιωτικά πλοία του ΝΑΤΟ, καθώς και συνεργαζόμενοι υπεργολάβοι
της, οι οποίοι φέρονται να υπέβαλλαν πλαστά τιμολόγια για εργασίες που
σχετίζονταν με την εξυπηρέτηση των πλοίων κατά τον ελλιμενισμό τους στη
βορειοδυτική Ευρώπη.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με τον ενεργό συντονισμό
της Eurojust, και τη συνεργασία της Υπηρεσίας Υποστήριξης και Προμηθειών του
ΝΑΤΟ (NSPA).
Πώς αποκαλύφθηκε η υπόθεση
Τον Απρίλιο του 2025, η Eurojust άρχισε να παρέχει
δικαστική υποστήριξη σε μια διασυνοριακή έρευνα σχετικά με φερόμενα πλαστά
τιμολόγια που υποβλήθηκαν στον Οργανισμό Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ
(NSPA).
Η έρευνα αφορά συμβάσεις παροχής υπηρεσιών υποστήριξης
από την ξηρά, γνωστών διεθνώς ως husbandry services, προς στρατιωτικά πλοία που
πραγματοποιούσαν επισκέψεις στα λιμάνια.
Πρόκειται για υπηρεσίες απαραίτητες για την εξυπηρέτηση
των σκαφών και των πληρωμάτων τους κατά την παραμονή τους σε λιμενικές
εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με την Eurojust, η ίδια η NSPA εντόπισε ύποπτα
τιμολόγια, τα οποία φέρονται να είχαν υποβληθεί από την εμπλεκόμενη εταιρεία
και τους υπεργολάβους της.
Οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις τοποθετούν τη ζημία για τις
χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ σε ποσό άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, χωρίς να έχει
ολοκληρωθεί ο υπολογισμός των συνολικών οικονομικών απωλειών.
Καταγγελίες και για δωροδοκία αξιωματούχων
Η υπόθεση δεν περιορίζεται στις φερόμενες παρατυπίες κατά
την τιμολόγηση των υπηρεσιών.
Οι ερευνητικές αρχές εξετάζουν επίσης καταγγελίες ότι η
εταιρεία χρησιμοποίησε ενδιάμεσο πρόσωπο για να δωροδοκήσει δημόσιους
αξιωματούχους άλλων χωρών, επιδιώκοντας ευνοϊκή μεταχείριση στις συμβατικές
συναλλαγές της με την NSPA.
Η συγκεκριμένη υπηρεσία αποτελεί τον βασικό φορέα παροχής
υποστηρικτικών υπηρεσιών του ΝΑΤΟ, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν, μεταξύ
άλλων, την υλικοτεχνική υποστήριξη και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού
και υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η NSPA συνεργάστηκε στενά με
τις δικαστικές αρχές καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, παρέχοντας κρίσιμα
στοιχεία και πληροφορίες που συνέβαλαν στην πρόοδο των ερευνών.
Η κοινή ερευνητική ομάδα και η διεθνής επιχείρηση
Τον Ιούλιο του 2025, με την υποστήριξη της Eurojust,
συγκροτήθηκε κοινή ομάδα έρευνας (Joint Investigation Team – JIT), προκειμένου
οι αρμόδιες αρχές διαφορετικών χωρών να μπορούν να συνεργάζονται σε ενιαίο
νομικό πλαίσιο.
Η δημιουργία της ομάδας επέτρεψε την απευθείας ανταλλαγή
πληροφοριών και αποδεικτικού υλικού μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών.
Παράλληλα, η Eurojust διοργάνωσε σειρά συναντήσεων
συντονισμού, μέσα από τις οποίες προετοιμάστηκε η ταυτόχρονη επιχείρηση σε
τρεις ευρωπαϊκές χώρες.
Κατά την κοινή ημέρα δράσης πραγματοποιήθηκαν οι
ακόλουθες ενέργειες:
Νορβηγία:
Συνελήφθησαν πέντε άτομα, ενώ πραγματοποιήθηκαν επιπλέον έρευνες σε κατοικίες
και επαγγελματικές εγκαταστάσεις.
Ρουμανία: Οι
αρχές ερεύνησαν τις εγκαταστάσεις εταιρείας και αρκετές κατοικίες.
Γερμανία: Με
βάση Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι σε δύο επιχειρηματικές
εγκαταστάσεις και μία κατοικία.
Η Eurojust δεν δημοσιοποίησε την επωνυμία της εταιρείας
που βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης ούτε περισσότερα στοιχεία για την
ταυτότητα των συλληφθέντων.
Ποιες Aρχές συμμετείχαν
Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος εξειδικευμένες υπηρεσίες
καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος και της διαφθοράς από τις τρεις χώρες.
Από τη Νορβηγία συμμετείχε η Εθνική Αρχή Διερεύνησης και
Δίωξης Οικονομικού και Περιβαλλοντικού Εγκλήματος (Økokrim).
Από τη Ρουμανία συμμετείχε η Εθνική Διεύθυνση
Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA), ενώ από τη Γερμανία έλαβαν μέρος η
Εισαγγελία του Αμβούργου και η Αστυνομική Αρχή του κρατιδίου του Αμβούργου.
Στην κοινή ερευνητική ομάδα, η οποία συγκροτήθηκε με τη
συνδρομή της Eurojust, συμμετέχουν επίσης αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου,
συγκεκριμένα η Εισαγγελική Υπηρεσία του Στέμματος (Crown Prosecution Service)
και η Αστυνομία του βρετανικού υπουργείου Άμυνας (Ministry of Defence Police).
Η συμμετοχή των βρετανικών υπηρεσιών αφορά τη διακρατική
ερευνητική συνεργασία, ενώ οι συλλήψεις και οι έρευνες που ανακοινώθηκαν
πραγματοποιήθηκαν στη Νορβηγία, τη Ρουμανία και τη Γερμανία.
Συνεχίζεται η διερεύνηση της οικονομικής ζημίας
Οι αρμόδιες αρχές εξακολουθούν να εξετάζουν τα στοιχεία
για τις επίμαχες συμβάσεις, τις οικονομικές συναλλαγές και τις καταγγελίες περί
δωροδοκίας, προκειμένου να αποσαφηνιστεί η πλήρης έκταση της υπόθεσης.
Η Eurojust διευκρίνισε ότι, λόγω της συνέχισης των
ερευνών, δεν είναι σε θέση να προχωρήσει σε περαιτέρω σχόλια στην παρούσα φάση.