Θεοχάρης Παπαδάκης
AfD, Κασιδιάρης. Πρόσφατα ονόματα μιας απειλής που προσπαθούμε να εξηγήσουμε όχι για να την κατανοήσουμε, αλλά για να την δαμάσουμε και να την καταπολεμήσουμε.
Τι να καταλάβουμε άλλωστε; Ο φασίστας έχει το νόημα του
τέρατος, του παράφρονα, για εμάς. Στη νοηματοδότηση του φασίστα χτίσαμε τη δική
μας ταυτότητα ως λογικοί, δημοκράτες, άνθρωποι. Το «εμείς» το προσδιορίσαμε με
βάση τον αποκλεισμό αυτού του «Άλλου».
Ο φόβος του φασίστα μας ενώνει ξανά. Μας πολιτικοποιεί
ξανά. Μας ξανακάνει «εμείς». Εδώ βρίσκεται η αποτυχία μας. Στην βεβαιότητα ότι
εμείς είμαστε σωστοί δημοκράτες. Εμείς, οι αιώνιοι σταυροφόροι της δημοκρατίας
με 60% αποχή, που προτιμάμε να πάμε για μπάνιο απ’ το να ψηφίσουμε. Οι σπουδαίες
δημοκρατικές παρατάξεις που συγκροτούν μέτωπο απέναντι στην απειλή. Η
νέοφιλελεύθερη δημοκρατία, όπως την αρθρώνουμε τα τελευταία 50 χρόνια.
Η αποτυχία μας βρίσκεται στην πεποίθηση ότι τα ακροδεξιά
κόμματα είναι η κύρια απειλή της δημοκρατίας. Έχοντας λοιπόν καθαγιάσει τους
εαυτούς μας σε αντίθεση με τα τέρατα, είναι αδύνατον να κάνουμε αυτοκριτική.
Αντ’ αυτού, κινούμε ηρωικά για μάχη.
Σηκωνόμαστε από τους καναπέδες για να υπερασπιστούμε το
δικαίωμα μας να ξαναγυρίσουμε και να συνεχίσουμε να καταβιώνουμε σε αυτούς.
Για να επανέλθουμε στην ισορροπία όπου το γυμναστήριο
είναι σημαντικότερο από την πολιτική, αντιμετωπίζουμε αυτά τα μορφώματα ως
ουρανοκατέβατα τέρατα αντί για γεννήματα των προσωπικών μας επιλογών.
Για να επανέλθουμε στη δημοκρατία μας, η οποία, πέρα από
κάτι θεματάκια όπως η τερατώδης ανισότητα, το κατεστραμμένο κοινωνικό κράτος
(υγεία, παιδεία, υποδομές), η αργή και εξαρτημένη δικαιοσύνη, η έλλειψη
λογοδοσίας των κυβερνώντων, τα ελεγχόμενα ΜΜΕ/ΜΚΔ, η εκτεταμένη πολιτική
διαφθορά και το αθάνατο πελατειακό κράτος, συγκριτικά με μια δικτατορία είναι
όντως εξαιρετική.
Όλοι κερδίζουμε από την φρίκη της ακροδεξιάς. Οι
αυτοαποκαλούμενοι δημοκράτες πολίτες, από το νόημα που αποκτά η ζωή τους στον
νέο, εφήμερο, αγώνα. Τα ΜΜΕ/ΜΚΔ, από το άφθονο, συναρπαστικό περιεχόμενο. Τα
συστημικά κόμματα, αποδεικνύοντας ότι έχουμε ένα πραγματικά δημοκρατικό
πολιτικό σύστημα, το οποίο δεν χρειάζεται καμία αλλαγή και του οποίου
αυτοπροβάλλονται ως οι κύριοι υπερασπιστές.
Ένοχο είναι το 60% της κοινωνίας. Στην κρίση, ο λαός του
«μαζί τα φάγαμε», πρόσφατα, ο ψεκασμένος αριστερός των Τεμπών, τώρα, ο
παράφρονας ακροδεξιός.
Η ακροδεξιά θα ενισχύεται όσο το πολιτικό σύστημα
συνεχίζει να εμμένει στην σύγκλιση αριστεράς-δεξιάς στο νεοφιλελεύθερο ΤΙΝΑ,
δηλαδή στο τέλος της πολιτικής, και στην ενοχοποίηση της πλειοψηφίας της
κοινωνίας των πολιτών, αντί να διαμορφώσει μια πειστική, εναλλακτική, πολιτική
πρόταση.
Αυτό ήρθαν να τάξουν οι ακροδεξιοί ότι θα αλλάξουν. Ότι
αυτοί θα κάνουν, επιτέλους, πολιτική. Ότι ο λαός δεν έχει την κύρια ευθύνη και
δεν οφείλει να πληρώσει κιόλας για τα σημερινά του χάλια. Πηγαίνοντας στο άλλο
άκρο, τον κολακεύουν ως ένα ηθικά άμεμπτο στοιχείο, στο οποίο θα αποδώσουν την
πολιτική κυριαρχία που του αξίζει (εκτός από τους μετανάστες, ομοφυλόφιλους,
αριστερούς, φιλελεύθερους, Έλληνες δεύτερης γενιάς κ.λπ.).
Κράτος, συστημικά κόμματα, θεσμοί, ΜΜΕ και πολίτες, δεν
αφήσαμε στην ακροδεξιά απλώς αξίες και πολιτικές όπως ‘αναδιανομή’, ‘ισότητα’,
‘πατριωτισμός’, ‘δικαιοσύνη’, ‘κοινωνικό κράτος’. Τους αφήσαμε την ίδια την
πολιτική. Την ίδια τη δημοκρατία. Την αίσθηση ότι ο απλός πολίτης μπορεί να
παίξει ρόλο, να αλλάξει κάτι. Την αίσθηση του ανήκειν, της κοινότητας, του
λαού. Υπό αυτές τις συνθήκες, η καταγγελία της ακροδεξιάς ως κινδύνου για τη
δημοκρατία δεν έχει καν νόημα για μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας.
Εμείς, οι μονάδες που εν δυνάμει αποτελούμε έναν λαό, που
συνεχώς λοιδορούμε για την απραξία του, ενώ οι ίδιοι δεν αποφασίζουμε να τον
συγκροτήσουμε, φταίμε προσωπικά. Αλλά όχι επειδή τα φάγαμε.
«Δεν υπάρχουν κόμματα να με εκφράζουν» λέμε,
φαντασιώνοντας ότι θα δούμε το κόμμα που μας αρέσει σκρολάροντας ή βολτάροντας
ξαφνικά σε μια οθόνη ή βιτρίνα. Λες και οι εργάτες κέρδισαν το 8ωρο ή οι
γυναίκες την ψήφο επειδή φτιάχτηκε το ανάλογο κόμμα και πάτησαν like.
«Φταίει ο λαός» λέμε σε κάτι κυριακάτικα μεσημεριανά
τραπέζια «που δεν ξεσηκώνετε». Λες και δεν είμαστε κομμάτι του, αποδίδουμε μια
ανθρωπόμορφη υπόσταση σε αυτόν, σύμφωνα με την οποία οφείλει να αναλάβει κάποια
ενδόμυχη ευθύνη και μετά τον κατηγορούμε που δεν το έκανε. Αν την αναλάβει, ε
ναι τότε θα πάμε κι εμείς. Μια χαρτοπετσέτα μόνο να σκουπιστούμε πρώτα.
Εμείς προσωπικά είμαστε η κύρια απειλή της δημοκρατίας.
Ας παραδεχτούμε ότι συνδημιουργήσαμε αυτό το είδος δημοκρατίας που οδηγεί στην
ακροδεξιά. Και ότι η ακροδεξιά είναι η καλύτερη δικαιολογία για να πληγεί
περαιτέρω η δημοκρατία και η λαϊκή κυριαρχία από τους υποτιθέμενους
υπερασπιστές της.
*Ο Θεοχάρης Παπαδάκης είναι Κοινωνικός Ανθρωπολόγος