Σε μια ασυνήθιστη νομική κίνηση απέναντι στην εξάπλωση των deepfakes και των κλώνων φωνής που δημιουργούνται με τεχνητή νοημοσύνη προχώρησε η πρωθυπουργός της Ιταλίας, ΤζόρτζιαΜελόνι, ζητώντας την κατοχύρωση της φωνής της ως εμπορικού σήματος.
Η Μελόνι υπέβαλε τη Δευτέρα αίτηση στο Γραφείο
Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) για την καταχώριση ενός
ηχητικού σήματος χωρίς συνοδευτικό κείμενο.
Πρόκειται για μια ηχογράφηση διάρκειας μόλις τεσσάρων
δευτερολέπτων, στην οποία ακούγεται η Ιταλίδα πρωθυπουργός να επαναλαμβάνει τη
φράση: IosonoGiorgiaMeloni – Είμαι η ΤζόρτζιαΜελόνι.
Η συγκεκριμένη φράση παραπέμπει τόσο στον τίτλο της
αυτοβιογραφίας της, που κυκλοφόρησε το 2021, όσο και σε ομιλία της σε πολιτική
συγκέντρωση το 2019, απόσπασμα της οποίας είχε μετατραπεί αργότερα σε
viraldiscoremix.
Τα deepfakes που έβαλαν στο στόχαστρο τη Μελόνι
Η κίνηση έρχεται έπειτα από χρόνια κατά τα οποία στο
διαδίκτυο έχουν κυκλοφορήσει παραποιημένες εικόνες και βίντεο με τη μορφή της
Μελόνι, μεταξύ αυτών και σεξουαλικού περιεχομένου υλικό που είχε δημιουργηθεί
με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Τον Μάρτιο του 2024, ιταλικό δικαστήριο είχε καλέσει την
πρωθυπουργό να καταθέσει στο πλαίσιο αστικής υπόθεσης που αφορούσε
καταγγελλόμενα πορνογραφικά deepfakes, στα οποία είχε χρησιμοποιηθεί η εικόνα
της.
Τον Μάιο του 2026 κυκλοφόρησαν επίσης στο διαδίκτυο άλλες
σεξουαλικά υποδηλωτικές εικόνες της, παραποιημένες μέσω AI, μεταξύ των οποίων
και μία που την εμφάνιζε με εσώρουχα.
Η ίδια είχε προειδοποιήσει μέσω Facebook για τους κινδύνους
της συγκεκριμένης τεχνολογίας, επισημαίνοντας ότι τα deepfakes μπορούν «να
εξαπατήσουν, να χειραγωγήσουν και να στοχοποιήσουν οποιονδήποτε».
«Εγώ μπορώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου. Πολλοί άλλοι δεν
μπορούν», είχε γράψει.
Τι μπορεί – και τι δεν μπορεί – να πετύχει η κατοχύρωση
Η αίτηση δεν σημαίνει ότι η Μελόνι θα αποκτήσει γενικό
και αποκλειστικό έλεγχο πάνω στη φωνή της ή σε κάθε ψηφιακή απομίμησή της.
Εφόσον το ηχητικό σήμα εγκριθεί, θα μπορούσε να της
προσφέρει πρόσθετη νομική βάση για να στραφεί κατά ορισμένων μη
εξουσιοδοτημένων εμπορικών χρήσεων της συγκεκριμένης προστατευόμενης
ηχογράφησης, ανάλογα με τις κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που καλύπτει η
αίτηση.
Δεν θα της δώσει, ωστόσο, τη δυνατότητα να απαγορεύει
αυτομάτως κάθε AI-generated απομίμηση της φωνής της, ούτε η κατοχύρωση ενός
τέτοιου σήματος καθιστά από μόνη της τα deepfakes ποινικό αδίκημα.
Παράλληλα, το αναθεωρημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την
τεχνητή νοημοσύνη προβλέπει ότι τα deepfakes πρέπει να επισημαίνονται με
σαφήνεια ως τεχνητά δημιουργημένο ή παραποιημένο περιεχόμενο. Απαγορεύει επίσης
συστήματα AI που δημιουργούν χωρίς συναίνεση σεξουαλικοποιημένες εικόνες,
βίντεο ή ηχητικό υλικό αναγνωρίσιμων προσώπων, καθώς και συστήματα που παράγουν
υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Προς το παρόν, η αίτηση της Μελόνι παραμένει υπό εξέταση
από το EUIPO.
Τόσο η ευρωπαϊκή υπηρεσία όσο και η νομική ομάδα της
Ιταλίδας πρωθυπουργού που χειρίζεται την αίτηση δεν είχαν απαντήσει στα
αιτήματα του Politico για σχολιασμό.