Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέστρεψε από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ με άδεια χέρια, αλλά πανηγυρίζει για τις προτάσεις του που… θα συζητηθούν τον Νοέμβριο. Την ώρα που η Ιταλία διαπραγματεύεται μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, η ελληνική κυβέρνηση αρκείται σε ευχολόγια και επικοινωνιακή παραπλάνηση.
Αν κρίνουμε από την κυριακάτικη ανασκόπηση του Κυριάκου
Μητσοτάκη, η Ελλάδα περίπου άλλαξε την Ευρώπη στην τελευταία σύνοδο κορυφής.
Τρεις μεγάλες ελληνικές πρωτοβουλίες, έντονο ελληνικό χρώμα, προτάσεις που
έγιναν δεκτές από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Μένει να αναρωτηθεί κανείς γιατί,
ύστερα από τόσες επιτυχίες, οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος τραβάνε την
ανηφόρα και οι πολίτες να αγωνιούν για το πώς θα ζεστάνουν τα σπίτια τους τον
χειμώνα.
Η απάντηση είναι απλή: ο πρωθυπουργός δεν εξασφάλισε
κανένα συγκεκριμένο μέτρο άμεσης ανακούφισης από την ενεργειακή κρίση.
Τι ακριβώς πέτυχε; Να συζητηθούν ξανά τα μέτρα στην
επόμενη έκτακτη σύνοδο, τον Νοέμβριο. Να ζητηθεί από την Κομισιόν να καταθέσει
προτάσεις. Να αναγνωριστεί η ανάγκη να εξεταστούν πρόσθετες παρεμβάσεις. Με
άλλα λόγια, η Ευρώπη συμφώνησε ότι πρέπει να συνεχίσει να συζητά ένα πρόβλημα
που ήδη γονατίζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αν αυτό συνιστά διπλωματικό θρίαμβο, τότε τα φύκια
μπορούν πράγματι να πουληθούν για μεταξωτές κορδέλες.
Το πρόβλημα, μάλιστα, δεν είναι μόνο όσα δεν πέτυχε η
ελληνική κυβέρνηση, αλλά και όσα πέτυχαν άλλοι. Η Ιταλία της ΤζόρτζιαΜελόνι
εξασφάλισε κατ’ αρχήν συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πλαφόν στο φυσικό
αέριο που χρησιμοποιείται για ηλεκτροπαραγωγή. Η πρόταση δεν αποτελεί πανάκεια,
ούτε σημαίνει ότι το ηλεκτρικό ρεύμα θα φθηνύνει αυτομάτως κατά ένα
συγκεκριμένο ποσοστό. Δείχνει, ωστόσο, ότι μια κυβέρνηση μπορεί να
διαπραγματευτεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις, αντί να επιστρέφει με υποσχέσεις για
την επόμενη σύνοδο.
Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να διεκδικήσει μια
ανάλογη εξαίρεση, προσαρμοσμένη στις συνθήκες της χώρας. Δεν το έκανε. Και το
ερώτημα είναι γιατί. Δεν είχε τη δυνατότητα; Δεν είχε την πολιτική βούληση; Ή
έκρινε ότι άλλες προτεραιότητες είναι σημαντικότερες από την ελάφρυνση του
ενεργειακού κόστους για τους καταναλωτές;
Ανάλογη είναι η εικόνα και στο δημοσιονομικό πεδίο. Ο
Μητσοτάκης διαφημίζει την πρότασή του για προσαρμογή των ευρωπαϊκών
δημοσιονομικών κανόνων, ώστε να διευρυνθούν τα περιθώρια στήριξης νοικοκυριών
και επιχειρήσεων. Μόνο που η Ελλάδα δεν χρειάζεται να περιμένει τις αποφάσεις
των Βρυξελλών για να εξετάσει πρόσθετα έσοδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για τα προσχέδια
προϋπολογισμών του 2027, εννέα από τις δεκατρείς χώρες της ευρωζώνης που είχαν
καταθέσει σχετικά σχέδια περιλάμβαναν μέτρα διακριτών εσόδων. Μεταξύ αυτών
υπάρχουν και παρεμβάσεις για τη φορολόγηση υπερκερδών.
Η Βουλγαρία, η Ιταλία και η Πορτογαλία προχώρησαν σε
τέτοιες προβλέψεις, με διαφορετικά μέτρα και διαφορετικά αναμενόμενα έσοδα. Η
ελληνική κυβέρνηση, αντίθετα, εξακολουθεί να επικαλείται τα δημοσιονομικά όρια
για να δικαιολογήσει την περιορισμένη παρέμβασή της. Θα πρέπει, βέβαια, να
εξηγεί συγκεκριμένα ποιες επιλογές είναι διαθέσιμες και ποιες όχι, αντί να
παρουσιάζει κάθε αδράνεια ως αναγκαστική συμμόρφωση στους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Κι ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει, οι πολίτες πληρώνουν. Οι
επιδοτήσεις στα καύσιμα έχουν ημερομηνία λήξης, ενώ τα υπερκέρδη ορισμένων
επιχειρήσεων εξακολουθούν να προκαλούν ερωτήματα για το ποιος τελικά επωμίζεται
το κόστος της κρίσης. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση αποφεύγει να
παρέμβει ουσιαστικά στην πηγή της ακρίβειας, είτε με φορολόγηση υπερκερδών είτε
με άλλες στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η ουσία είναι ότι η ευρωπαϊκή σύνοδος δεν έδωσε στους
Έλληνες καταναλωτές αυτό που είχαν ανάγκη: συγκεκριμένες αποφάσεις για την
αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους. Ο πρωθυπουργός, αντί να εξηγήσει τι δεν
πέτυχε και τι σκοπεύει να διεκδικήσει στη συνέχεια, επέλεξε να παρουσιάσει
απλές συζητήσεις ως προσωπικό και εθνικό
θρίαμβο.
Στην πολιτική, βέβαια, η επικοινωνία μπορεί να καλύψει
για λίγο την απουσία αποτελεσμάτων. Δεν μπορεί, όμως, να πληρώσει τον
λογαριασμό του ρεύματος ούτε να ζεστάνει το σπίτι τον χειμώνα.
TvxsTeam