Μαργαρίτα Φράγκου
Μια νέα, πολυετής έρευνα έρχεται να ενισχύσει τα ευρήματα προηγούμενων μελετών, υπογραμμίζοντας ότι η τακτική σωματική δραστηριότητα – και συγκεκριμένα το περπάτημα – μπορεί να αποτελέσει σημαντικό «όπλο» ενάντια στην φθορά των νοητικών λειτουργιών που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη, που διήρκεσε δέκα χρόνια και συμμετείχαν σχεδόν
3.000 άτομα ηλικίας 70 έως 79 ετών, θα παρουσιαστεί στο ετήσιο συνέδριο της
Διεθνούς Ένωσης για τη Νόσο Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι διατήρησαν
ή αύξησαν τις καθημερινές τους συνήθειες στο περπάτημα παρουσίασαν σημαντικές
βελτιώσεις στις λειτουργίες της σκέψης, όπως η ταχύτητα επεξεργασίας και η
λειτουργία εκτέλεσης καθημερινών δράσεων.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά τα άτομα με γενετική
προδιάθεση για Αλτσχάιμερ, για τα οποία το καθημερινό περπάτημα φάνηκε να έχει
ακόμη πιο έντονη προστατευτική επίδραση.
Περπάτημα αντί για καθιστική ζωή
«Γνωρίζουμε ότι όσο μεγαλώνουμε, αυξάνεται ο χρόνος που
περνάμε καθιστοί και μειώνεται η σωματική μας δραστηριότητα», εξηγεί η δρα
Σίντι Μπάρχα, καθηγήτρια κινησιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι και
επικεφαλής της έρευνας. «Γι’ αυτό προτείνουμε να μειώσουμε την καθιστική
συμπεριφορά, εντάσσοντας μικρές περιόδους περπατήματος μέσα στην ημέρα».
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα δεν βασίστηκε σε
συγκεκριμένο πρόγραμμα, αλλά στην ελευθερία κινήσεων των συμμετεχόντων. Η δρ
Μπάρχα προτείνει συχνά, σύντομα διαλείμματα περπατήματος μέσα στη μέρα και
σταθερή διατήρηση αυτής της συνήθειας όλο τον χρόνο, ως στρατηγική πρόληψης.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη τον ακριβή αριθμό βημάτων που
απαιτείται, αλλά είναι βέβαιο ότι περισσότερα βήματα ισοδυναμούν με περισσότερα
οφέλη», δηλώνει, προσθέτοντας πως μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να εστιάσουν
στον προσδιορισμό του ελάχιστου αριθμού βημάτων που είναι αποτελεσματικός για
διαφορετικές ομάδες, όπως άνδρες και γυναίκες, ή άτομα με και χωρίς γενετική
προδιάθεση.
Γονίδια και Αλτσχάιμερ
Η νόσος Αλτσχάιμερ θεωρείται σοβαρή μορφή άνοιας, που
προκαλείται από συσσώρευση βλαβερών πρωτεϊνικών πλακών στον εγκέφαλο. Οι πλάκες
αυτές εμποδίζουν την επικοινωνία των νευρικών κυττάρων, οδηγώντας τελικά στον
θάνατό τους.
Ένας από τους βασικούς γενετικούς παράγοντες κινδύνου
είναι το γονίδιο APOE4, που σχετίζεται με δυσκολία αποβολής των πλακών από τον
εγκέφαλο και αυξημένο κίνδυνο φθοράς της γνωστικής λειτουργίας. Σύμφωνα με τα
Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ, το 15% έως 25% του πληθυσμού φέρει αυτό το
γονίδιο, κάτι που μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο μέσω γενετικού τεστ.
Πηγή: Unsplash
Η σύνδεση σώματος και εγκεφάλου
Τι είναι αυτό που κάνει το περπάτημα τόσο ευεργετικό για
τον εγκέφαλο; Οι επιστήμονες έχουν διατυπώσει αρκετές θεωρίες.
Πρώτον, η τακτική άσκηση ενισχύει την παραγωγή μιας
πρωτεΐνης που ονομάζεται BDNF (εγκεφαλικός νευροτροφικός παράγοντας), η οποία
λειτουργεί σαν «λίπασμα» για τον εγκέφαλο, βοηθώντας στην ανάπτυξη νέων
κυττάρων και συνάψεων. «Πιστεύουμε ότι πρωτεΐνες που εκκρίνονται από τους μυς
κατά την άσκηση ταξιδεύουν προς τον εγκέφαλο και πυροδοτούν την αύξηση του
BDNF», εξηγεί η Μπάρχα.
Μια δεύτερη θεωρία εστιάζει στη μείωση της
νευροφλεγμονής, μιας χαρακτηριστικής αντίδρασης στη νόσο Αλτσχάιμερ.
«Η άσκηση ενισχύει το γονιδιακό πρόγραμμα που χρειάζονται
τα μικρογλοιακά κύτταρα για να λειτουργούν σωστά», λέει η δρα Κριστιάνε Βραν,
καθηγήτρια Ιατρικής στο Χάρβαρντ και ερευνήτρια στο Νοσοκομείο Μασαχουσέτης.
Μικρά βήματα, μεγάλα οφέλη
Αν και πολλές έρευνες δείχνουν τα οφέλη της έντονης
σωματικής άσκησης, άλλες μελέτες έχουν αποδείξει πως ακόμη και μικρή
δραστηριότητα μπορεί να κάνει διαφορά. Χαρακτηριστικά, μια μελέτη του 2022
έδειξε ότι ακόμη και 3.800 βήματα ημερησίως, σε οποιονδήποτε ρυθμό, μειώνουν
τον κίνδυνο άνοιας κατά 25%.
Σε έναν κόσμο όπου η καθιστική ζωή έχει γίνει
καθημερινότητα και οι ανησυχίες για νευροεκφυλιστικές ασθένειες αυξάνονται, τα
στοιχεία είναι ενθαρρυντικά: μερικά παραπάνω βήματα κάθε μέρα ίσως είναι ο πιο
άμεσος τρόπος να προστατεύσουμε το μυαλό μας.
Πηγή:
CNN