Αθανάσιος Παπαϊωάννου
Λίγες μέρες μετά τον θάνατο του Δ. Σαββόπουλου, εμφανίστηκε ξαφνικά στον τοίχο μου στο Facebook μια χορηγούμενη (sponsored) ανάρτηση που ισχυριζόταν ότι ο γνωστός καλλιτέχνης είχε αφήσει όλη του την περιουσία —πολλά εκατομμύρια ευρώ— σε έναν επενδυτικό λογαριασμό και όχι στην οικογένειά του.
Επρόκειτο για ψεύτικη είδηση,
δήθεν προερχόμενη από γνωστή ηλεκτρονική εφημερίδα, σύμφωνα με την οποία ο
Σαββόπουλος είχε «κάνει έξυπνες επενδύσεις» μέσω μιας πλατφόρμας Τεχνητής
Νοημοσύνης. Η ανάρτηση οδηγούσε σε σύνδεσμο που παρέπεμπε σε αυτή τη φερόμενη
επενδυτική πλατφόρμα.
Αν και κατάλαβα αμέσως ότι ήταν
απάτη, πολλοί άνθρωποι που χρησιμοποιούν το Facebook από κινητό ίσως θα
μπορούσαν εύκολα να εξαπατηθούν. Δεν ασχολήθηκα περισσότερο. Θεώρησα ότι
χιλιάδες άλλοι θα είχαν δει την ανάρτηση και ότι κάποιος θα την είχε ήδη
αναφέρει στην αστυνομία ηλεκτρονικού εγκλήματος.
Λίγες εβδομάδες αργότερα
εμφανίστηκε ξανά μια χορηγούμενη «είδηση» στο Facebook με παρόμοιο περιεχόμενο.
Και πάλι παρουσιαζόταν ως άρθρο γνωστού ειδησεογραφικού πρακτορείου. Αυτή τη
φορά αφορούσε την υποτιθέμενη κληρονομιά του Λεό Λέανδρος και οδηγούσε στο ίδιο
ύποπτο «επενδυτικό πρόγραμμα». Σκέφτηκα πάνω-κάτω τα ίδια και δεν προχώρησα σε
περαιτέρω ενέργειες.
Εικόνα 1
Όμως, ενώ είχαν περάσει 6–7 εβδομάδες
από την πρώτη και 2–3 από τη δεύτερη ψεύτικη είδηση, η ιστορία στο Facebook
συνεχίστηκε: μια τρίτη χορηγούμενη ανάρτηση, με ημερομηνία 12/12/2025,
εμφανίστηκε στη ροή μου (Εικόνα 1). Αυτή αφορούσε δήθεν κρυφές επενδύσεις του
Κ. Σημίτη μέσω της ίδιας πλατφόρμας — αυτή τη φορά συνοδευόμενη από διαφορετικά
«λογότυπα» μεγάλων ελληνικών ειδησεογραφικών ιστοσελίδων, όλα εξίσου πλαστά
(Εικόνα 2).
Εικόνα 2
Σε αυτό το σημείο δεν άντεξα
και άρχισα να αναζητώ στο διαδίκτυο αν υπήρχαν αναφορές για το συγκεκριμένο
φαινόμενο. Πράγματι, βρήκα μια δημοσίευση του κ. Χρήστου Κώνστα, με ημερομηνία
11/11/2025, στην οποία περιέγραφε την ψεύτικη είδηση στο facebook σχετικά με
την «κληρονομιά» του Δ. Σαββόπουλου. Στο άρθρο του αναφέρει ότι επικοινώνησε ο
ίδιος με την πλατφόρμα· πέντε λεπτά αργότερα τον κάλεσαν —σε άπταιστα ελληνικά—
και με μια διακριτική αλλά επίμονη τακτική πειθούς προσπάθησαν να του
αποσπάσουν από 250 έως 5.000 ευρώ.
Στο άρθρο του επίσης αναφέρει
ότι στην εν λόγω απάτη «ψαρέματος» (phishing) χρησιμοποιούνται τεχνολογίες
Τεχνητής Νοημοσύνης για μίμηση φωνής υπαρκτών ανθρώπων, ψεύτικα e-mails που
μοιάζουν να προέρχονται από τράπεζες, πλαστές αναρτήσεις στα κοινωνικά μέσα
όπως οι παραπάνω, κλώνοι γνωστών ιστοσελίδων κ.λπ. Και μόνο το 2024, σημειώνει,
στην Ελλάδα καταγράφηκαν 349.000 περιστατικά ηλεκτρονικού «ψαρέματος», με
συνολικές ζημιές 17,7 εκατομμύρια ευρώ.
Τελευταία συναντάμε όλο και
περισσότερες ψεύτικες χορηγούμενες αναρτήσεις και ψεύτικες ειδήσεις, όχι μόνο
στα κοινωνικά μέσα αλλά και σε αρκετές ελληνικές ηλεκτρονικές εφημερίδες. Αυτό
υπονομεύει σοβαρά την αξιοπιστία τους, αλλά και την ασφάλεια του κοινού.
Πέρα από το «ψάρεμα», πολλές
ακόμη μορφές ηλεκτρονικής απάτης αυξάνονται εκθετικά — ransomware,
κρυπτοεγκληματικότητα, απάτες που αξιοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη κ.ά. Χρειάζονται
ξεχωριστά άρθρα για να εξηγηθούν αναλυτικά, ωστόσο ο καθένας μπορεί πλέον να
βρει σχετικές πληροφορίες.
Στατιστικά στις ΗΠΑ δείχνουν
ότι πάνω από το 60% των μικρών επιχειρήσεων που πέφτουν θύματα κυβερνοεπίθεσης
αναγκάζονται να κλείσουν εντός 6 μηνών λόγω της οικονομικής πίεσης που
προκαλείται. Οι ζημιές παγκοσμίως από το ηλεκτρονικό έγκλημα εκτιμάται ότι θα
φτάσουν τα 10,5 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, από 3 τρισεκατομμύρια το
2015.1 Πρόκειται ουσιαστικά για την τρίτη μεγαλύτερη «οικονομία» του κόσμου!
Πέρα από την ενημέρωση του
κοινού, είναι απολύτως απαραίτητα και τα εξής:
Πιο αποτελεσματική αστυνομία ηλεκτρονικού
εγκλήματος.
Υποχρέωση των μεγάλων κοινωνικών μέσων
–όπως το Facebook– να εφαρμόζουν πραγματικούς, αυστηρούς εσωτερικούς ελέγχους
για την ανίχνευση ψεύτικων, και ειδικά χορηγούμενων, αναρτήσεων.
Γιατί, έναν μήνα μετά το άρθρο
του κ. Κώνστα, συνεχίζουν να κυκλοφορούν οι ίδιες απάτες, με την ίδια ακριβώς
μεθοδολογία; Τι κάνουν ο κ. Χρυσοχοΐδης, οι Έλληνες βουλευτές και οι
Ευρωβουλευτές; Γιατί το Facebook εξακολουθεί να επιτρέπει τέτοιες χορηγούμενες
αναρτήσεις; Δεν επικοινώνησε η αστυνομία ηλεκτρονικού εγκλήματος μαζί τους; Δεν
υποχρεούται το Facebook να έχει ουσιαστικούς ελέγχους;
Το φαινόμενο δεν είναι πια
απλώς ενοχλητικό. Είναι επικίνδυνο — και εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα από τις
αντιδράσεις των θεσμών.
Αναφορές
Cybercrime statistics 2025: Costs, threats and
trends. BD Emerson.
https://www.bdemerson.com/article/complete-cybercrime-statistics?utm_source=chatgpt.com