Στη θάλασσα για τις πρώτες δοκιμές του φέρεται να βγήκε το Khabarovsk, το νέο πυρηνικό υποβρύχιο της Ρωσίας που έχει σχεδιαστεί ειδικά για τη μεταφορά των Poseidon, των υποβρύχιων πυρηνοκίνητων όπλων που η Μόσχα εντάσσει στο οπλοστάσιο στρατηγικής αποτροπής της.
Το υποβρύχιο, το οποίο έχει αποκτήσει στη Δύση το προσωνύμιο υποβρύχιο της Αποκάλυψης, απέπλευσε από το Σεβεροντβίνσκ στις 17 Αυγούστου και κατευθύνθηκε προς τη Λευκή Θάλασσα για σειρά θαλάσσιων δοκιμών.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό λόγω της έντασης στις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση και ειδικότερα με τη Βρετανία, την οποία η Μόσχα κατηγορεί για ολοένα βαθύτερη εμπλοκή στον πόλεμο μέσω της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Το σκάφος, εκτοπίσματος περίπου 10.000 τόνων, φέρεται να μπορεί να μεταφέρει έως έξι Poseidon.
Πρόκειται ουσιαστικά για μεγάλα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα με δικό τους πυρηνικό σύστημα πρόωσης, σχεδιασμένα να διανύουν τεράστιες αποστάσεις κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και να μεταφέρουν πυρηνική κεφαλή.
Τι είναι το Poseidon
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Poseidon μπορεί να έχει εμβέλεια άνω των 6.000 μιλίων, περίπου 9.650 χιλιομέτρων, και να κινείται σε βάθη που προσεγγίζουν το ένα χιλιόμετρο.
Σε αντίθεση με μια συμβατική τορπίλη, διαθέτει δικό του πυρηνικό αντιδραστήρα και, σύμφωνα με τους ρωσικούς ισχυρισμούς, μπορεί να κινηθεί αυτόνομα σε πολύ μεγάλες αποστάσεις προς τον στόχο του.
Η Μόσχα το παρουσιάζει ως όπλο ικανό να παρακάμψει τις υφιστάμενες αντιπυραυλικές άμυνες και να πλήξει ναυτικές βάσεις, λιμάνια ή άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις σε παράκτιες περιοχές.
Ρωσικές πηγές έχουν επίσης υποστηρίξει ότι μια υποβρύχια πυρηνική έκρηξη θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια κύματα, εκτεταμένες καταστροφές στις ακτές και ραδιενεργό μόλυνση, εξ ου και η περιγραφή του ως «όπλου τσουνάμι».
Οι πραγματικές δυνατότητές του, πάντως, δεν έχουν αποδειχθεί σε συνθήκες μάχης.
Ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει υποστηρίξει ότι δεν υπάρχει αποτελεσματικός τρόπος αναχαίτισής του, ισχυρισμός που δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Το σύστημα άρχισε να αναπτύσσεται στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ το έχει χαρακτηρίσει «όπλο της Αποκάλυψης».
Η Ρωσία έχει ανακοινώσει σχέδια για την απόκτηση τουλάχιστον 30 Poseidon και τεσσάρων υποβρυχίων που θα μπορούν να τα μεταφέρουν. Το Khabarovsk αποτελεί ένα από τα βασικά σκάφη που έχουν σχεδιαστεί γύρω από το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα.
Στο επίκεντρο και οι υποθαλάσσιες υποδομές
Η δυνατότητα του Poseidon να κινείται σε πολύ μεγάλα βάθη έχει προκαλέσει ανησυχία και για κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές.
Αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου που συνδέονται με τη Βρετανία βρίσκονται σε ορισμένα σημεία σε βάθη που πλησιάζουν τα 3.000 πόδια, περίπου 915 μέτρα, δηλαδή εντός του εύρους στο οποίο φέρεται ότι μπορεί να επιχειρεί το ρωσικό σύστημα.
Ο βασικός στρατηγικός ρόλος που του αποδίδεται, ωστόσο, αφορά πρωτίστως την πυρηνική αποτροπή και τη δυνατότητα ενός καταστροφικού δεύτερου πλήγματος.
Μεταξύ των πιθανών στόχων που έχουν κατά καιρούς αναφερθεί βρίσκονται μεγάλες ναυτικές και υποβρύχιες βάσεις των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας.
Οι απειλές κατά της Βρετανίας
Η έξοδος του Khabarovsk στη θάλασσα συμπίπτει με νέα όξυνση της ρητορικής ανάμεσα στη Μόσχα και το Λονδίνο εξαιτίας της βρετανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και ειδικότερα της προμήθειας μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σε αυτό το κλίμα, ο Βλαντίμιρ Σολοβιόφ, μία από τις γνωστότερες φυσιογνωμίες της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης, έφθασε στο σημείο να προτείνει δημόσια τη χρήση του Poseidon εναντίον της Βρετανίας.
«Δώστε στους Βρετανούς τρεις ημέρες για να μάθουν να αναπνέουν κάτω από το νερό και μετά χτυπήστε τους με Poseidon», δήλωσε.
Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο κατηγόρησε επίσης τη Βρετανία ότι μετατρέπεται σε «συνεργό και συναυτουργό» των ουκρανικών επιθέσεων και ότι έχει επιλέξει συνειδητά την κλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι όσο ενισχύεται η βρετανική υποστήριξη προς το Κίεβο τόσο μεγαλύτερο θα είναι το «τίμημα».
Από την πλευρά του, το βρετανικό υπουργείο Άμυνας απέρριψε τις ρωσικές προειδοποιήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι το Λονδίνο θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και να της παρέχει τον στρατιωτικό εξοπλισμό που χρειάζεται.
Γιατί οι ειδικοί δεν βλέπουν άμεση επίθεση
Παρά τη δραματική ρητορική, αναλυτές εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο πραγματικής χρήσης του Poseidon εναντίον της Βρετανίας ή άλλου κράτους του ΝΑΤΟ.
Ο Ρίτσαρντ Κόνολι, ειδικός στη ρωσική αμυντική πολιτική και συνεργάτης του Royal United Services Institute (RUSI), εκτιμά ότι πρόκειται κυρίως για όπλο στρατηγικής αποτροπής και προπαγάνδας.
Το Poseidon, όπως σημειώνει, δεν παράγεται σε μεγάλους αριθμούς και προορίζεται για τα πλέον ακραία σενάρια πυρηνικής σύγκρουσης.
«Εάν έκαναν αυτό που προτείνουν οι παρουσιαστές της ρωσικής τηλεόρασης, θα αντιμετώπιζαν αντίποινα από τη βρετανική πυρηνική αποτρεπτική δύναμη Trident», ανέφερε. «Επομένως δεν θα το έκαναν, επειδή γνωρίζουν ότι θα πλήρωναν το τίμημα».
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Poseidon στερείται στρατηγικής σημασίας.
Η ύπαρξη ενός όπλου σχεδιασμένου να κινείται σε μεγάλα βάθη και να ακολουθεί διαφορετικό προφίλ επίθεσης από τους παραδοσιακούς βαλλιστικούς πυραύλους δημιουργεί νέο πρόβλημα για τον αμυντικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ και ενδέχεται να οδηγήσει σε ιδιαίτερα δαπανηρές επενδύσεις για την ανάπτυξη αντίμετρων.
Για τον Κόνολι, το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι ότι επίκειται ένα πλήγμα με Poseidon στη Βρετανία, αλλά ότι Ρωσία και Δύση εισέρχονται σε έναν νέο κύκλο στρατηγικού ανταγωνισμού, στον οποίο ακόμη και όπλα σχεδιασμένα για τα ακραία σενάρια πυρηνικού πολέμου επανέρχονται στο προσκήνιο.
«Βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση», προειδοποίησε.