Έμφραγμα / Τα σημάδια που αρκετές γυναίκες αγνοούν

Tα συμπτώματα ενός εμφράγματος δεν είναι πάντα τόσο έντονα ή ξεκάθαρα. Ιδιαίτερα στις γυναίκες, ένα έμφραγμα μπορεί να εκδηλωθεί με πολύ διακριτικά σημάδια, τα οποία εύκολα αποδίδονται στην κούραση, στο στρες ή στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

 

Ένα από τα συχνότερα προειδοποιητικά συμπτώματα είναι η έντονη και ασυνήθιστη κόπωση.

 

Φυσικά, η εξάντληση όταν υπάρχει μια προφανής αιτία, όπως μια ιδιαίτερα απαιτητική εβδομάδα στη δουλειά ή μερικές νύχτες κακού ύπνου, δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας, εξηγεί ο καρδιολόγος ArashBereliani.

 

Ανησυχητική, αντίθετα, είναι μια σημαντική και ανεξήγητη πτώση της ενέργειας σε σχέση με το συνηθισμένο επίπεδο του οργανισμού.

 

Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιθανότερο από τους άνδρες να εμφανίσουν διάφορα προειδοποιητικά συμπτώματα τις ημέρες ή ακόμη και τις εβδομάδες πριν από ένα έμφραγμα. Το συχνότερο από αυτά είναι η κόπωση, η οποία έχει καταγραφεί ακόμη και στο 70% των γυναικών που υπέστησαν έμφραγμα, σύμφωνα με άρθρο στη Washington Post.

Γιατί το έμφραγμα προκαλεί τόσο έντονη κόπωση;

 

Η σύνδεση μεταξύ των δύο σχετίζεται με την ίδια τη λειτουργία της καρδιάς.

 

Όταν μειώνεται η παροχή αίματος προς την καρδιά, ο καρδιακός μυς μπορεί να γίνει πιο άκαμπτος και να δυσκολεύεται να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Με την πάροδο του χρόνου, η καρδιά μπορεί να μην καταφέρνει να διοχετεύσει επαρκή ποσότητα αίματος σε ολόκληρο το σώμα.

 

Αυτό σημαίνει ότι οι μύες και τα υπόλοιπα όργανα δεν λαμβάνουν αρκετό οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια έντονη αίσθηση εξάντλησης και έλλειψης ενέργειας.

 

Το πρόβλημα είναι ότι η κόπωση, ακόμη και όταν είναι ακραία, δεν χτυπά πάντοτε καμπανάκι κινδύνου, ούτε στις ίδιες τις γυναίκες ούτε στους γιατρούς.

 

Όπως επισημαίνει η καρδιολόγος AmyAhnert, πολλές γυναίκες έχουν ταυτόχρονα να διαχειριστούν εργασία, οικογένεια, φροντίδα άλλων ανθρώπων και πολλές καθημερινές υποχρεώσεις. Έτσι, η εξάντληση μπορεί εύκολα να θεωρηθεί φυσιολογική συνέπεια ενός φορτωμένου προγράμματος.

 

Μια μεγάλη μελέτη σε ανθρώπους κάτω των 55 ετών που νοσηλεύτηκαν μετά από έμφραγμα έδειξε ότι οι γυναίκες ήταν πιθανότερο από τους άνδρες να αποδώσουν τα συμπτώματά τους στο στρες ή στο άγχος. Παράλληλα, ήταν συχνότερο να έχουν επισκεφθεί γιατρό ο οποίος δεν είχε συνδέσει τα συμπτώματά τους με κάποιο καρδιολογικό πρόβλημα.

Γιατί τα συμπτώματα διαφέρουν στις γυναίκες;

 

Για πολλά χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας γύρω από τα εμφράγματα βασίστηκε σε άνδρες.

 

Έτσι, θεωρήθηκε ότι τα «κλασικά» συμπτώματα – πόνος ή σφίξιμο στο στήθος που μπορεί να αντανακλά στο αριστερό χέρι – θα ήταν εξίσου χαρακτηριστικά και στις γυναίκες.

 

Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει πάντα. Οι γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν διαφορετικό συνδυασμό συμπτωμάτων, αν και η επιστήμη δεν έχει ακόμη εξηγήσει πλήρως γιατί συμβαίνει αυτό.

 

Μία από τις θεωρίες σχετίζεται με διαφορές στο μέγεθος και την ανατομία της καρδιάς. Ένα έμφραγμα μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά το νευρικό σύστημα ή τη ροή του αίματος σε διάφορα όργανα σε άνδρες και γυναίκες, με αποτέλεσμα να προκαλεί διαφορετικές εκδηλώσεις.

 

Ρόλο φαίνεται να παίζει και η φλεγμονή. Η πιο συνηθισμένη αιτία εμφράγματος είναι η συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες, μια διαδικασία που συνοδεύεται από φλεγμονή. Η συγκεκριμένη φλεγμονώδης κατάσταση φαίνεται να συνδέεται συχνότερα με κόπωση στις γυναίκες, αν και οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ακόμη τον ακριβή μηχανισμό.

 

Υπάρχουν επίσης διαφορές στο είδος της καρδιακής νόσου που εμφανίζεται συχνότερα στα δύο φύλα.

 

Οι άνδρες είναι πιθανότερο να εμφανίσουν αποφρακτική στεφανιαία νόσο, κατά την οποία η αθηρωματική πλάκα περιορίζει ή φράζει κάποια από τις βασικές αρτηρίες που τροφοδοτούν την καρδιά.

 

Στις γυναίκες, αντίθετα, είναι συχνότερη η μικροαγγειακή νόσος, η οποία αφορά τα πολύ μικρά αγγεία της καρδιάς. Τα αγγεία αυτά μπορεί να γίνουν πιο άκαμπτα ή να μην μπορούν να διασταλούν φυσιολογικά.

 

Η συγκεκριμένη κατάσταση μπορεί από μόνη της να προκαλεί κόπωση και πόνο στο στήθος, ακόμη και χωρίς να υπάρχει έμφραγμα.

 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η δυσλειτουργία των μικρών αγγείων μπορεί να επιδεινωθεί με τον χρόνο και να περιορίσει περισσότερο την παροχή αίματος στην καρδιά, συμβάλλοντας τελικά στην εκδήλωση εμφράγματος ακόμη και χωρίς σημαντική απόφραξη μιας μεγάλης στεφανιαίας αρτηρίας.

 

Αυτό αποτελεί μία από τις θεωρίες που εξηγούν γιατί ορισμένες γυναίκες μπορεί να εμφανίζουν πιο σταδιακά και ασαφή συμπτώματα, όπως η κόπωση, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πριν από ένα έμφραγμα.

Πότε η κόπωση δεν είναι «απλώς κούραση»;

 

Η καρδιακής αιτιολογίας κόπωση είναι συνήθως έντονη και δύσκολα εξηγείται από κάποια αλλαγή στον τρόπο ζωής ή στη σωματική δραστηριότητα.

 

Μπορεί να μοιάζει με την αίσθηση: «Δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Δεν έχω καθόλου ενέργεια. Νιώθω αδύναμη και εξαντλημένη».

 

Η συνηθισμένη κούραση αντίθετα, συνήθως υποχωρεί μετά από έναν καλό ύπνο ή ένα Σαββατοκύριακο ξεκούρασης.

 

Η κόπωση που σχετίζεται με καρδιακό πρόβλημα μπορεί να επιμένει ακόμη και μετά τον ύπνο. Μια γυναίκα μπορεί να ξυπνήσει το πρωί αισθανόμενη τόσο εξαντλημένη όσο ένιωθε όταν έπεσε για ύπνο.

 

Ένα ακόμη προειδοποιητικό σημάδι είναι όταν η κόπωση εμφανίζεται ή επιδεινώνεται κατά τη σωματική προσπάθεια.

 

Για παράδειγμα, κάποια που συνήθως μπορεί να περπατήσει άνετα ένα χιλιόμετρο μπορεί ξαφνικά να δυσκολεύεται να ολοκληρώσει την ίδια διαδρομή. Μια καθημερινή δραστηριότητα που μέχρι πρότινος δεν δημιουργούσε κανένα πρόβλημα μπορεί ξαφνικά να προκαλεί έντονη εξάντληση.

 

Έχει περιγραφεί ακόμη και περίπτωση γυναίκας που οδηγήθηκε σε διάγνωση εμφράγματος επειδή ξαφνικά δεν μπορούσε να κρατήσει τα χέρια της ψηλά για αρκετή ώρα ώστε να στεγνώσει τα μαλλιά της με το πιστολάκι.

 

Σημαντική είναι και η διάρκεια. Εάν η έντονη κόπωση επιμένει για ημέρες ή εβδομάδες χωρίς προφανή λόγο, χρειάζεται αξιολόγηση.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούν οι γυναίκες

 

Η κόπωση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν συνοδεύεται από άλλα πιθανά συμπτώματα καρδιαγγειακού προβλήματος.

 

Ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος παραμένουν τα συχνότερα συμπτώματα εμφράγματος συνολικά. Ωστόσο, οι γυναίκες είναι πιθανότερο να υποστούν έμφραγμα χωρίς χαρακτηριστικό πόνο στο στήθος και να εμφανίσουν περισσότερα συμπτώματα που δεν αφορούν άμεσα την περιοχή του θώρακα.

 

Μπορεί επίσης να αισθανθούν πίεση ή βάρος στο στήθος, αντί για έντονο πόνο, ή να εμφανίσουν πόνο σε διαφορετικό σημείο του άνω μέρους του σώματος.

 

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η έντονη κόπωση συνδυάζεται με:

 

δυσφορία ή πίεση στο στήθος,

πόνο στη γνάθο, τον αυχένα ή την πλάτη,

δύσπνοια,

ναυτία ή εμετό,

δυσπεψία ή καούρα,

έντονη εφίδρωση,

διαταραχές στον ύπνο,

ζάλη ή αίσθημα ότι πρόκειται να λιποθυμήσουμε.

Πότε χρειάζεται γιατρός και πότε επείγουσα βοήθεια;

 

Μια μικρή περίοδος κόπωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρδιολογικό πρόβλημα.

 

Όταν όμως η κόπωση επιμένει, εμφανίζεται με τη σωματική προσπάθεια, συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα ή δεν βελτιώνεται μέσα σε λίγες ημέρες, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η κατάσταση από γιατρό.

 

Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, δηλαδή να εμπιστευόμαστε την αίσθησή μας όταν νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά.

 

Εάν μια γυναίκα αισθάνεται ότι τα συμπτώματά της δεν είναι φυσιολογικά αλλά δεν λαμβάνει την απαραίτητη προσοχή από τον γιατρό της, είναι προτιμότερο να ζητήσει και δεύτερη ιατρική γνώμη.

Πότε πρέπει να πάτε στα επείγοντα

 

Η εξουθενωτική κόπωση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από ένα ακόμη σύμπτωμα που επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα, όπως δυσκολία στην αναπνοή, ξαφνικός και ασυνήθιστος πόνος στο πάνω μέρος του σώματος ή έντονη εφίδρωση, αποτελεί λόγο για άμεση μετάβαση στα επείγοντα.

 

Σε περίπτωση υποψίας εμφράγματος, οι ειδικοί συνιστούν να ζητηθεί επείγουσα ιατρική βοήθεια και να μην επιχειρήσει κάποιος να μεταβεί μόνος του στο νοσοκομείο ή με ιδιωτικό όχημα. Κατά τη διαδρομή μπορεί να προκύψει καρδιακή ανακοπή ή σοβαρή αρρυθμία.

 

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι να μην υποτιμώνται τα συμπτώματα.

 

Οι γυναίκες συχνά τείνουν να θεωρούν ότι η εξάντλησή τους οφείλεται στην πίεση της καθημερινότητας, στο άγχος ή στην έλλειψη ύπνου. Όμως μια ξαφνική και ανεξήγητη αλλαγή στο πώς αισθάνεται κανείς δεν πρέπει να αγνοείται.

 

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν οι ειδικοί, είναι προτιμότερο να ζητήσει κάποιος βοήθεια και τελικά να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε σοβαρό πρόβλημα, παρά να καθυστερήσει και να διαπιστωθεί εκ των υστέρων ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος σε ένα σοβαρό καρδιακό επεισόδιο.