Στο Κάρντιφ συναντώνται τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου οι πολιτικοί ηγέτες των αυτονομιστικών κινημάτων στη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία, με βασικό αντικείμενο την προώθηση της υπόθεσης της αυτοδιάθεσης των τριών περιοχών, προκαλώντας αναταράξεις στη Βρετανία.
Ο πρώτος υπουργός της Σκωτίας και επικεφαλής του SNP,
Τζον Σουίνι, ο πρώτος υπουργός της Ουαλίας και ηγέτης του Plaid Cymru, Ρουν απ
Ιόργουερθ, και η πρώτη υπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρος του Sinn
Féin, Μισέλ Ο’Νιλ, αναμένεται να υπογράψουν κοινό μνημόνιο συνεργασίας.
Τι προβλέπει το κοινό μνημόνιο
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή,
οι τρεις ηγέτες θα ζητήσουν από τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάσει και να
διευκολύνει τις διαδικασίες για συνταγματικές αλλαγές στη Σκωτία, την Ουαλία
και τη Βόρεια Ιρλανδία.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη
διεξαγωγή δημοψηφισμάτων σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς των τριών περιοχών.
Η πρωτοβουλία πραγματοποιείται ενώ η κυβέρνηση στο
Λονδίνο εξακολουθεί να απορρίπτει το ενδεχόμενο ενός νέου δημοψηφίσματος για
την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Στο δημοψήφισμα του 2014 είχε επικρατήσει η
επιλογή της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αντίστοιχα, στα τέλη Αυγούστου, ο Βρετανός πρωθυπουργός
Άντι Μπέρναμ είχε αποκλείσει τη διεξαγωγή ψηφοφορίας για την επανένωση της
Ιρλανδίας.
Στο επίκεντρο και η Βόρεια Ιρλανδία
Η συζήτηση για το συνταγματικό μέλλον της Βόρειας
Ιρλανδίας επανήλθε στην επικαιρότητα μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ
Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε το Σάββατο ότι θα θεωρούσε «φανταστική» την
προοπτική μιας ενωμένης Ιρλανδίας.
Το ζήτημα διέπεται από τις προβλέψεις της ειρηνευτικής
συμφωνίας του 1998. Με βάση αυτές, μπορεί να πραγματοποιηθεί δημοψήφισμα για
την επανένωση της Ιρλανδίας εφόσον η βρετανική κυβέρνηση εκτιμήσει ότι υπάρχει
πιθανότητα η πλειοψηφία των ψηφοφόρων στη Βόρεια Ιρλανδία να στηρίξει την
ενοποίηση.
Ισχυρότερη παρουσία των αυτονομιστών
Τα αυτονομιστικά κόμματα αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη
πολιτική δύναμη στα κοινοβούλια της Σκωτίας και της Ουαλίας, εξέλιξη που
καταγράφεται για πρώτη φορά από την αποκέντρωση του 1999.
Την ίδια ώρα, στη Βόρεια Ιρλανδία, το Sinn Féin είναι το
μεγαλύτερο κόμμα στην τοπική Συνέλευση μετά τις εκλογές του 2022.
Ο Ρουν απ Ιόργουερθ χαρακτήρισε τη νίκη των Ουαλών
αυτονομιστών στις περιφερειακές εκλογές «σημείο καμπής για την Ουαλία»,
υποστηρίζοντας ότι ενισχύεται η άποψη πως το μοντέλο διακυβέρνησης του
Γουέστμινστερ δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες της χώρας.
Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η Μισέλ Ο’Νιλ, η οποία
τάχθηκε υπέρ της προετοιμασίας για ενδεχόμενη συνταγματική αλλαγή.
Τα κοινοβούλια των τριών περιοχών διαθέτουν σημαντικές
αρμοδιότητες σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία, η στέγαση, οι μεταφορές και το
περιβάλλον, ενώ έχουν επίσης ορισμένες δημοσιονομικές εξουσίες.